کاربرد آجر نسوز
هر زمان که افراد نیاز به بافتی زیبا و چشم گیر با زیبایی بی حد و مرز داشته باشند از آجر های نسوز استفاده می کنند.همچنین در چند سال اخیر آجر نسوز پای خود را به دکوراسیون داخلی هم باز کرده است.امروزه آجر نسوز پس از اینکه نما بیرونی تقریبا بیشتر خانه ها را به خود اختصاص داد، حالا به خوبی راه خود را به داخل خانه هم باز کرده است.امروزه معماران و طراحان دکوراسیون های داخلی از آجر نسوز در مواردی همچون اتاق خواب ، حمام ، اتاق نشیمن و… از آجر های نسوز استفاده می کنند.
از مهم ترین ویژگی های آجر نسوز ، قابلیت مقاومت بسیار بالای آن در برابر گرما و حرارت است.به همین دلیل باعث شد که آجر نسوز به غیر از مصارف آن در ساختمان ها در صنعت هم از آن استفاده شوم.موارد استفاده آجر نسوز در صنعت می توان به مواردی همچون : استفاده در انواع کوره ها ، منقل ها و تمامی صنعت هایی که با دمای بالا سر و کار دارند.
تعریف آجر نسوز
آجر نسوز از خاک چینیkaoli و نسوز تشکیل شده است.به دلیل استفاده از خاک چینی در آن ها ، دارای ساختار بسیار ظریف و متراکم است.تقریبا انواع آجر های نسوز در دمای ۱۵۰۰ درجه سانتی گراد تولید می شوند و در مقایسه با انواع آجر نما ها در مقابل شوره و تغییر رنگ کیفیت خوبی دارند.ویژگی بارز آجر های نسوز مقاوت بالا و حفظ ویژگی فیزیکی و شیمیایی در دما های بالا است.به به خاطر داشتم این ویژگی منحصر به فرد است که استفاده بسیاری از آن در شومینه ها ، کوره ها و در ساختمان هایی که در شرایط آب و هوایی نامناسبی هستند می شود.
مواد تشکیل دهنده آجر نسوز
از آن جایی که مواد پایه و اصلی آجر های نسوز کانی های معدنی و پوکه های معدنی می باشد که تماما نسوز هستند.معمولا این مواد سرامیکی و غیر فلزی هستند.و با توجه به استفاده از مواد معدنی مختلف ، آجر های نسوز در طیف هایی با مقاومت متفاوت عرضه میشود.تا دهه ۱۹۶۰ از کربن و خاک برای پوشش کوره ها استفاده می شد اما امروزه از آجر های نسوز استفاده می شود.
مزایای آجر نسوز در نمای بیرونی ساختمان
آجر های نسوز به دلیل دارا بودن مزیت های فراوان ، طرفدار زیادی بین معماران پیدا کرده است.در ادامه تعدادی از این مزیت ها را به طور کلی برای شما شرح می دهیم:
به علت پخت پخته شدن در دمای بالا ، مقاومت بسیاری در برابر گرما و سرمای محیط بیرونی دارد.به علت استفاده از مواد معدنی مختلف دارای طیف رنگی زیادی دارد که پس از استفاده نمای زیبایی به ساختمان می دهد.سبک بودن و سهولت در بارگیری و تحویل به مشتری.به علت جذب زیاد ملات و مصالح ، خطر سقوط مصالح از ساختمان را به صفر می رساند.به دلیل ساخت شدن آجر نسوز در اندازه های مختلف ، معمار هیچ محدودتی در دادن طرح های زیبا ندارد.به دلیل جذب گرما ، این آجر ها عایق های بسیار خوبی برای گرما و سرما هستند.از معروف ترین رنگ بندی های موجود در آجر های نسوز ، رنگ قرمز و قهوه ای است.
کارخانه های تولید کننده آجر نسوز
در سطح کشور ایران کارخانه های متعددی هستند که اقدام به ایجاد خط تولید آجر نسوز کرده اند.
به طوری که همه آن ها از کیفیت و مرغوبیت کافی برخوردار نیستند اما در ادامه چند کارخانه معتبر تولید کننده آجر نسوز را معرفی خواهیم کرد.
آجر نما ادیب
کارخانه آجر نما ادیب یکی دیگر از کارخانه های تولید کننده آجر نما در سطح کشور است که در شهرک صنعتی حبیب آباد اصفهان فعالیت خود را از سال ۱۳۸۷ آغاز کرده است.در این مدت کم توانسته است بخش مهمی از بازار را تصاحب کرده و مشتریان خوبی را برای خود جذب کند.این شرکت با استفاده و بهره گیری از مواد معدنی درجه یک از معادن برتر کشور توانسته است محصولاتی همچون آجر رسی و انواع آجر نما را با برترین و بهترین کیفیت ممکن در سرتاسر کشور به دست مشتریان خود با نازترین قیمت برساند.
آجر نسوز آجرنیک
کارخانه آجر نسوز آجرنیک یکی دیگر از کارخانه های تولید کننده در سطح کشور است که محصولاتی همچون آجر های رسی ، آجر های گلبهی و انواع آجر نما را تولید می کنند.از انواع آجر نما های تولید شده در این کارخانه می توان به آجر های نسوز ، آجر نما انگلیسی ، آجر نما های شیل و … اشاره کرد.این کارخانه علاوه بر آجر نما ، آجر های رسی نیس تولید می کند که میتوان به آجر های لفتون – ده سوراخ اشاره کرد.مواد نسوز استفاده شده در خط تولید این کارخانه از کیفیت بسیار خوبی برخوردار است که نتیجه آن آجر نما های نسوز با کیفیت بالا است.
آجر نما نماچین
کارخانه آجر نماچین به عنوان یکی از برترین کارخانه ی تولید آجر در استان اصفهان است که فعالیت خود را از سال ۱۳۷۰ آغاز کرده است.این کارخانه تولیداتی همچون آجر های نسوز ، انگلیسی ، شیل ، لفتون ، سه گل و… دارد که از کیفیت مطلوبی برخوردار هستند.شرکت آجر نماچین با بیش از ۲۵ سال تجربه در زمینه تولید انواع محصولات آجری، موفق به راه اندازی خط تولید اتوماتیک آجر با کوره های پخت تونلی، کوره های پخت سریع و افزایش ظرفیت تولید اسمی تولید محصولات ساختمانی، تا ۳،۰۰۰،۰۰۰ متر مربع در سال، که افزون بر ۵۰۰ نوع آجر نما می باشد، گردیده است.
آجر نما کوثر سپاهان
کارخانه آجر نمای کوثر سپاهان یک کارخانه ی تولید آجر در شهرک صنعتی حبیب آباد است.این شرکت در حال تولید انواع آجر نما های نسوز ، انگلیسی ، شیل و…همچنین این شرکت اقدام به نصب آسیاب پاندولی نموده است ، که میتواند سنگ شیل را تا کمتر از ۶۰ میکرون پودر کند، به طوری که ناخالصی ها و مواد آهکی از بین رفته و نمیتواند به محصول زیان برساند؛ همچنین قادر به خردایش انواع خاک معدنی نیز می باشد.از امکانات این کارخانه می توان به معدن سنگ شیل ، تولید پودر شیل و تهیه خاک نسوز و کوره تونلی تمام اتوماتیک اشاره کرد.
از آنجایی که کشور ایران دارای معادن غنی از بهترین مواد معدنی ممکن است و کارخانه های تولید کننده آجر نسوز از بالاترین کیفیت خط تولید برخوردار هستند میتوان این نتیجه را گرفت که آجر نسوز در ایران آینده ای روشن در انتظار دارد.و از آن جایی که شرایط آب و هوایی و صنایعی که در ایران در حال کار هستند میتواند بازار خوبی برای فروش انواع آجر نسوز در سطح کشور باشد.
آجرنسوز،آجری که بازار را تصاحب کرد
برای ساخت خانه و مکان های مختلف از دیر باز به فکر استفاده از ابزار هاو مصالحی بوده اند که دارای استحکام،تنوع،زیبایی بوده باشد.به همین دلیل انسان ها در پی آزمایشات مختلف برای استفاده از این مصالح است تا استحکام و راحنی آنهارابسنجد بنابراین از سنگ و چوب و انواع دیگر استفاده کرده تا به امروز که با کشف آجر جدید به نام آجرنسوز توانسته اندتفریبا دربرابر آتش سوزی مقابله کنند و استحکام ساختمان را بالاببرند.در این مقاله با انواع آجر و چگونگی تولید آن آشنا میشویم:
آجر، از دیرباز تاکنون به عنوان یکی از مهم ترین مصالح ساختمانی مد نظر معماران و علاقه مندان به بازسازی ساختمان بوده است. به جرئت می توان گفت که آجر، از دوران باستان تاکنون بیش ترین کاربرد را در کلیه ساختمان ها داشته است. در حقیقت آجر سنگی مصنوعی است که از فرآیند پختن خاک رس حاصل می شود. آجر امروزه نیز در ساختمان کاربردهای زیادی دارد. آجر در کرسی چینی، دیوارسازی ها، ستون های قطور، پایه، جرز، قوس ها و پوشش انواع طاق ها و گنبدها و هم چنین دیوارکشی ها و طاق نماسازی ها، کفپوش ها و بسیاری از موارد دیگر نظیر اسکلت سازی و نمای بناهای بزرگ همانند مساجد، مدارس، پل ها و کاروان سراها و .. به کار رفته و می رود.آجر یکی از مصالح ساختمانی از دیرباز مورد استفاده بوده است و قدیمی ترین مصالح ساخته ی دست بشر به شمار می آید. مصرف آجر به عنوان مصالح ساختمانی در ایران سابقه باستانی دارد. آجرهای رسی اولین و فراوان ترین آنها می باشد و قدمتی چند هزار ساله دارد.نمونه های زیبا و با عظمت کاربرد آجر در معماری ایران باستان نماینده ی پیشرفت درخشان ایرانیان در تولید و مهندسی کاربرد این مصالح است. در این میان می توان از زیگورات چغازنبیل، ایوان مدائن، مسجد جامع اصفهان و یزد و رباط شرف (موزه ی آجر کاری ایران) نام برد.
ابعاد آجر به گونه ای است که به راحتی در یکدیگر قفل و بست شده، این خاصیت کیفیت های مهندسی بیشماری از جمله در محل اتصال دو دیوار به یکدیگر به وجود می آورد. این ویژگی ها باعث شده که این مصالح به منظور اجرای دهانه های وسیع به صورت قوس، طاق و گنبد که از زمان قبل از ساسانیان در ایران رواج داشته است، کارایی منحصر به فردی داشته باشد.
خواص آجر باعث شده که به عنوان مصالح پر کننده ی دیوار، سقف و ... پرمصرف ترین مصالح باشد. زیبایی آجر و الگوی حاصل از آجر چینی باعث شده است که به صورت نما در داخل و خارج بنا مورد استفاده قرار گیرد و هویت خاصی به ساختمان ببخشد.
آجرها انواع مختلفی دارند و هرکدام بنا بر ساخت و طرز تهیه اش استحکام و کاربرد خاص خودرا دارد.هرکدام از آجرها برای استفاده خاصی ساخته میشود که بنابرکاربرد خود میتوان آنرا خریداری کرد.
آجر چگونه ساخته می شود؟
همان گونه که گفتیم، آجر حاصل فرآیند پختن خاک رس است. به صورت خلاصه می توان گفت که ابتدا بایستی خاک رس با کیفیت مطلوب برای ساخت آجر فراهم شود. پس از آن این خاک عمل آوری شده و گل خاک رس ساخته می شود. در مرحله بعدی بایستی قالب گیری یا خشت زنی انجام شود. این خشت ها در گام بعدی بایستی خشک شود. پس از خشک شدن به آن خشت خام می گویند. در مرحله نهایی این خشت های خام به کوره های آجرپزی منتقل شده و طی یک فرآیند پخته گردیده و تبدیل به آجر می شوند.
خشت خام آجر
کوره های آجرپزی
کوره های آجرپزی انواع مختلف داشته و به همین دلیل آجرها نیز کیفیت ساخت متفاوتی دارند. کوره های آجرپزی به طور کلی به دسته طبقه بندی می شوند:
۱- کوره های آجرپزی با آجر ثابت و آتش ثابت
در این نوع کوره ها آجرها به صورت دایره وار چیده شده و تشکیل یک برج آجری می دهند. آتش درون این کوره، باعث می شود که فرآیند پخته شدن آجرها انجام شود.
۲- کوره های آجرپزی با آجر ثابت و آتش رونده
در این کوره ها آجرها در طول کوره ریخته شده و آتش درون آن حرکت می کند. فرآیند حرکت این آتش درون کوره باعث پخته شدن آجرها می گردد.
۳- کوره های آجرپزی با آتش ثابت و آجر رونده
این کوره ها بیش تر حالت مکانیزه دارند. در این کوره ها یک تونل آتش وجود دارد که در وسط این تونل، آتش با حجم زیادی به وسیله گاز ایجاد می شود. در این کوره از یک سو آجرهای نپخته وارد شده و از سوی دیگر آجرهای پخته شده خارج خواهند شد.
انواع آجر
آجر انواع مختلفی دارد. البته بایستی توجه داشت که می توان انواع مختلف آجر را از لحاظ رنگ، ابعاد، جنس و سایر موارد بررسی کرد. با این حال، آجر را می توان به دو دسته زیر تقسیم بندی نمود:
آجرهای فشاری
آجرهای ماشینی
آجر فشاری
آجرهای فشاری برای کلیه کارهای ساختمانی همانند گری چینی (دیوارهای باربر، حایل و تیغه چینی) و استفاده در طاق ضربی و سایر موارد مناسب است. سطوح این نوع آجر کاملا ناصاف است و به همین دلیل به نام آجر گری معروف است. در نتیجه، دیوارچینی با این آجر را گری چینی می نامند. با این حال چون اولین بار در ایران، روس ها از این آجرها برای ساخت سربازخانه در کشور استفاده کردند، این آجرها به نام آجر قزاقی شناخته می شوند.در مورد علت نام گذاری آجر گری، حرف و حدیث فراوان است. با این حال گفتنی است که ظاهرا در ابتای تولید این نوع آجر با دست زده می شده است. در هنگام فرآیند ساخت، کارگران می بایست گل را به گوشه های قالب فشار می دادند تا قالب آجر را به خوبی پرکند. به همین دلیل به آن آجر فشاری می گویند. این آجرها با ابعاد ۲۱×۱۰×۵٫۵ سانتی متر تولید و عرضه می شوند.
این آجرهای فشاری خود انواع مختلف دارند که به طور مختصر این انواع را در زیر شرح می دهیم:
الف) آجر سبز
این نوع آجر معمولا در سفت کاری و زیرکاری ساختمان به کار می رود و به روش دستی تهیه می شود (آجر گری). این نوع آجر برای کلیه کارهای ساختمانی مانند گرهچینی، طاق ضربی، دیوارهای حمال و تیغه چینی مناسب است.
این نوع آجر از نوع فشاری است. با این حال با توجه به این که این آجر در کوره در معرض حرارت بیش تری بوده است، بسیار عالی پخته شده است. رنگ این آجر کبود و کمی متمایل به سبز است و به همین علت به نام «آجر سبز» شناخته می شود. این آجر بسیار محکم و بادوام است و در رده آجرهای مرغوب دسته بندی می شود. این آجر معمولا در قسمت هایی که نیاز به مقاومت بیش تری است، مورد استفاده قرار می گیرد.
ب) آجر جوش
اگرچه پیش از پختن آجرها باید با تدابیر ویژه آن ها را خشک کرده تا از به هم پیوستن خشت ها در طول فرآیند پخت جلوگیری شود، با این حال خطر به هم پیوستن همواره وجود دارد. معمولا به هم پیوستن آجرها بیش تر در نزدیکی شعله کوره های آجرپزی اتفاق می افتد. در این محل ها، آجرهای آن محل ذوب شده و شکل هندسی خود را از دست می دهند. این امر سبب به هم چسبیدن می گردد. علی رغم به هم چسبیدن این آجرها، این توده آجرهای به هم چسبیده بسیار مقاوم هستند. به همین جهت سعی می شود که از ن در پی سازی و زیرسازی استفاده گردد.
ج) آجر خام
همان گونه که از نام آن پیدا است، فرآیند پخت این آجرها در طول عملیات پخت تکمیل نگردیده است. به همین دلیل رنگ این آجرها بین رنگ خشت خام و آجر نهایی می باشد. با این حال این آجر از نوع کاملا نامرغوب بوده و نبایستی در فرآیند آجرچینی از آن استفاده شود. این آجرها بایستی مجددا پخته شوند و معمولا در کوره های آجرپزی در همان جای قبلی خود چیده می شوند.
آجر ماشینی
این آجر با رنگ های قرمز و سفید در بازار موجود بوده و در نماسازی مصرف می گردد. تفاوت این نوع آجر با آجر فشاری در جنس سفال و سوراخ هایی است که در آن تعبیه شده است. بسیاری با خود این سوال را همیشه مطرح می کنند که علت وجود این سوراخ ها برای چیست؟ در حقیقت این سوراخ ها فواید گوناگونی دارند. از جمله این که این سوراخ ها سبب سبکی بیش تر آجر شده و باعث می شوند که چسبندگی این آجرها با ملات تا حد زیادی افزایش یابد. این آجرها دارای گوشه های تیز و سطوح صافی هستند.
برخی این آجرها را به صورت آجر رنگی نیز تولید می کنند. آجر رنگی با اضافه کردن اکسید فلزات تهیه می گردد. اگر در هنگام چیدن آجر در کوره پخت به صورت چپ و راست روی هم چیده شوند، آجر ابلق تهیه شده و روی آجر رگه های رنگی موربی مشاهده می گردد. این آجر در نماسازی کاملا زیبا بوده و با توجه به رنگ ها آن را نام گذاری نموده اند.
آجرهای ماشینی معمولا در ابعاد مختلفی تولید می شود. برخی از این آجرها ۸ سوراخه و برخی نیز ۱۰ سوراخه هستند.
در مجموع می توان گفت که جنس این آجرها نسبت به آجرهای فشاری شکننده تر بوده و خاصیت مکندگی آب آن ها به مراتب کم تر است. ابعاد این آجرهای ماشینی ۲۲×۱۱×۵٫۵ بوده و در ضخامت های ۳ و ۴ و ۵ سانتی متری در بازار عرضه می گردند.
آجر سفالی
این دسته از آجرها از نظر ساخت، شکل، رنگ و مشخصات فنی در نهایت دقت تهیه می شوند و بسته به شکل آنها در نقاط مختلف ساختمان استفاده می شوند. به علت جذب کم آب در آجرهای سفالی، به منظور چسبندگی مناسب با ملات، انواع سوراخ دار آنها را مورد استفاده قرار می دهند. از دیگر خواص آنها سبکی است که باعث بالا رفتن سرعت اجرا می شود.
آجر قزاقی
درباره ی نام آن گفته شده است که روسها پیش از جنگ جهانی اول در ایران قزاقخانه ها را با این نوع آجر می ساختند. رنگ این آجر معمولا سفید است و در نماسازی کاربرد دارد.
آجر های قدیمی
این نوع آجرها در قطعات بزرگ تولید می شده اند و علی رغم تهیه به روش دستی از کیفیت مناسبی برخوردار بوده اند.
آجر نظامی: به اندازه ی چهار آجر معمولی 5*50*50 در کف سالن های سرباز خانه ها در گذشته استفاده می شده است.
آجر ختایی: با ابعاد 5*25*25 در ساختمان های قدیمی در فرش کف حیاط و ...
آجر تخت (چهارگوش ایرانی): بزرگتر از آجر نظامی است که بطور عمده برای فرش کردن کف بکار برده شده است.
آجر شکری: یا آب انباری که در برابر رطوبت مقاوم است و در کار چیدن منبع آب انبار از آن استفاده میکردند.
آجر لعابی
آجر لعابی و هنر لعاب کاری از دیرباز در معماری ایرانی متداول بوده است. از مزایای لعاب افزایش مقاومت در برابر عوامل فرسایشی و هوازدگی است، بافت صاف وصیقلی آن مانع از نفوذ آب به درون آجر میشود و در برابر عوامل شیمیایی پایدارتر می شود.زمان لعاب کاری آجرها معمولا در انتهای مرحله ی خشک کردن می باشد و بدین صورت است که پوششی از یک ترکیب مواد معدنی روی یک یا چند سطح آجر پاشیده می شود. لعاب حل می شود و در یک دمای مشخص در آجر نفوذ می کند. پس از پختن، حاصل کار یک پوشش صیقلی است. انتخاب مواد اولیه در تولید آجر لعاب دار اهمیت زیادی دارد. درصورت عدم انتخاب مناسب اگر ضریب انبساط و انقباض آن با آجر متفاوت باشد به سرعت ترک بر می دارد.
حال به معجزه اختراعات انسانی یعنی ساخت آجرنسوز می پردازیم.آجر نسوزاز موادی تهیه و تولید شده که دربرابر حرارت مشخصی مستحکم و غیر قابل اشتعال است
آجر نسوز
مواد اولیه و روند تولید آجر نسوز برحسب محل مصرف، حرارت کوره، محیط شیمیایی، فشار، سایش و تغییرات درجه دما متغیر است و با حداقل مواد گداز آور تهیه می شود. در واقع از انواع خاک های نسوز تهیه میشود. این آجرها بسته به موارد مصرف متعددی که دارند، در اندازه های مختلف تولید می گردند. البته بایستی به این نکته توجه داشت که مقصود از نسوز بودن آجر به معنای مقاومت کامل این آجر در برابر آتش سوزی نیست. بلکه این آجر تنها تا حد معینی در برابر حرارت مقاومت می کند. طرز ساخت این آجر نیز بدین صورت است که اجسام نسوز مخلوط خاک رس، ماسه، منزیت و دولومیت را با یکدیگر مخلوط کرده و با گل رس و آهک شکفته و اکسید منزیم با هم می پزند.این نوع آجر معمولا در صنت ذوب آهن کارهای ساختمانی و هم چنین در بخاری ها، دیگ های بخار و حتی شومینه ها به کار می رود.
مواد نسوز و دیرگداز
به مواد معمولا سرامیکی و غیر فلزی گفته می شود که می توانند در درجه حرارت های بالا پایدار باشند. مواد نسوز باید قابلیت حفظ خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مورد نظر را در درجه حرارت های بالا و شرایط محیط عمل داشته باشند.آجر نسوز نما فقط برای نمای خارجی ساختمان نیست، بلکه در فضاهای داخلی و مرطوب مانند حمام و آشپزخانه و حتی کف نیز قابل استفاده است.
آجر سیمانی
از سیمان، شن و ماسه و در اشکال و اندازه های متفاوت ساخته می شود.
آجر ماسه آهکی
پایه ی مواد تشکیل دهنده ی آنها از سیلیکات کلسیم است، ساخته شده از ترکیب آهک و ماسه سیلیسی است و در شرایط فشار و بخار شکل می گیرند. این آجرها نباید در محیط های اسیدی یا نمک های قوی قرار بگیرند. در هنگام خشک شدن منقبض می شوند و به علت جذب آب بیشتر نسبت به سایر آجرها در پی سازی و کرسی چینی توصیه نمی شود.
کاربرد آجر در معماری داخلی
آجر یکی از مصالحی است که استفاده از آن، حسی طبیعی را در فضای داخلی ایجاد می کند. آجر به دلیل رنگ متنوع اش از قرمز تیره تا زرد کم رنگ، می تواند نماهای متفاوت با حس های متفاوت را در طراحی داخلی ایجاد کند.کاربرد آجر با طیف رنگی قرمز، می تواند حس گرما بخشی را در فضای داخل تقویت کند و در مناطق همیشه سرد می تواند انتخاب مناسبی برای پوشش دیوار باشد.
برخلاف بسیاری از مصالح که نیاز به روکش خارجی یا یک لایه از اندود برای نمای نهایی خود دارند، آجر یکی از مصالحی است که می تواند دست نخورده و بدون هیچ پوشش نهایی، در فضای داخلی استفاده شود. امروزه در طراحی و یا بازسازی فضاهای داخلی چهره ی آجرهای آسیب دیده یا رنگ می شود و یا همان طور دست نخورده باقی می ماند.با استفاده از آجر در یک فضای بسیار مدرن می توانیم یک حس نوستالژیک و یا روستیک را به فضا وارد کنیم.
هر آنچه باید در مورد آجر نسوز باید دانست
تا قبل از قرن بیستم از آجر های نسوز در صنعت استفاده می شد.کاربرد زیاد این نوع آجر در مصارفی همچون کوره ها و مکان هایی که درجه حرارت آن ها بسیار بالا بود قرار داشت.تا اینکه دیوار های پوشیده شده از آجر نسوز در دهه های آخر قرن بیستم علاقه افراد جلب کرد و از آن زمان به بعد روز به روز به تعداد علاقه مندان آن اضافه می شد.در چند سال گذشته اکثر معماران و ساختمان سازان به طور چشم گیری به سمت آجر نسوز جذب شده اند.از دیدگاه کارشناسان مصالح به کار رفته در ساخت یک ساختمان بسیار مهم است. مصالح به کار رفته اولاً باید مستحکم باشند و در کنار استحکام در برابر رطوبت، باران و حرارت مقاومت کافی را داشته باشند. امروزه با پیشرفت سریع تکنولوژی در دنیا، شاهد پیشرفتهای زیادی در صنعت ساختمانسازی هستیم. آجر نسوز یکی از جدیدترین آجرهایی است که در ساختمانسازی استفاده میشوداین متریال ساختمانی از خاکهای چینی و نسوز بوده و در دمای 1500 سانتیگراد با ساختار مولکولی بسیار ظریف ساخته میشود. همانطور از نام آن مشخص است آجر نسوز در برابر حرارت مقاوم زیادی دارد و امکان از بین رفتن آن در هنگام آتشسوزی در حد صفر است. مواد تشکیل دهنده آجر نسوز کانیها و پوکههای معدنی نسوز میباشد. این مواد را در اصطلاح نسوز میگویند؛ زیرا با حفظ خصوصیات فیزیکی و شیمیایی در درجه حرارتهای بالا مقاوم است.
انواع آجر نسوز کدامند؟
آجرهای نسوز با توجه به ترکیبات به کار رفته در داخل آن به چند نوع تقسیم میشوند. میتوان آجرهای نسوز را به چهار دسته کلی یعنی آجرهای سیلیسی، آجرهای نسوز ویژه، آجرهای نسوز قلیایی و آجرهای آلومینیومی تقسیم کرد.به آجرهایی که به وسیله خاکهای سیلیسی تهیه میشوند به خاکهای سیلیسی معروف هستند. مواد تشکیل دهنده این آجرها شامل اکسید سیلیسیوم، اکسید کلسیم، اکسید تیتانیوم و اکسید آهن است. از این آجر در داخل کورههای فولادسازی استفاده میشود.آجرهای نسوز ویژه شامل آجر نسوز اکسید کروم کوروندوم، آجر نسوز زیرکونیوم و آجر نسوز کروم میباشد. این آجرها از فلزات واسطه ساخته شده و کاربردهای خاصی در صنعت دارند.بیشتر مواد تشکیل دهنده آجرهای آلومینیومی از اکسید آلومینیوم یا آلومین است که با مقاومت حرارتی در حدود 1750 درجه در داخل کورههای ذوب فلزات و شیشهسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
آجرهای قلیایی از اکسید منیزیم و سیلیسیم اکسید تهیه میشود. بیشترین کاربردها این آجرها در پوشش درونی کورههای باز فولادسازی، کورههای دوار سیمانسازی، کورههای ذوب است.
چگونه یک آجر نسوز را تشخیص دهیم؟
به کمک ظاهر آجرهای نسوز این امکان وجود دارد که شما بتوانید آنها را از دیگر آجرها تشخیص دهید. این آجرها نسبت به آجرهای دیگر زبرتر، زمختتر و بدون خاک اضافه است و همچنین این آجرها دارای دانههای زبر رنگی است. رنگدانههای موجود در روی آجر نسوز ترکیبهای بسیار خاص و چشمگیری را ایجاد خواهد کرد که باعث جذابیت و زیبایی آجر میشود. یکی دیگر از راههای تشخیص آجرهای نسوز از راه رنگ آنها است. رنگ آجرهای نسوز به صورت قرمز و قهوهای است. اما به یاد داشته باشید تنوع رنگی این آجرها زیاد است و آجرهای نسوز در طیف رنگی مابین سفید و مشکی وجود دارند.
آجرهای نسوز چه کاربردهایی دارند؟
به دلیل مقاومت بالای این آجرها در برابر حرارت میتوان در داخل کورههای صنعتی و شومینهها که درجه حرارت در داخل آنها بالا است، استفاده کرد. اما مهمترین کاربرد این آجرها را استفاده از آنها برای نمای ساختمان است. بهره گرفتن از این آجرها در نمای ساختمانها برتری ویژهای نسبت به دیگر متریالها دارد. بسیاری از معماران آجر نسوز را یکی از زیباترین متریالها برای نمای ساختمان میدانند. استفاده از این متریال در نمای ساختمان مزایای زیادی را به همراه خواهد داشت که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مقاوم در برابر فرسایش، گرما و سرم
تنوع رنگی بسیار زیبا
مقرون به صرفه بودن
خطر سقوط مصالح در آن صفر است
نداشتن محدودیت اندازه به دلیل تنوع در طرح و الگو
عایق گرما و سرما که از اتلاف انرژی جلوگیری خواهد کرد
سازگار با محیط زیست
عایق صوت
رنگ طبیعی و ثابت در برابر اشعه خورشید
میزان جذب آب مناسب
مقاومت در برابر اسید و باز
مقاومت در برابر سایش، خراش و خراشیدگی
قیمت آجرهای نسوز به دلیل بالا بودن خاک نسوز به دلیل مشکلات و سختی تولید آن نسبت به آجرهای دیگر بالا است. برای نصب آجر نسوز میتوانید از چسب، ملات و سیمان نیز استفاده کنید.
آجرهای نسوز چگونه ساخته میشود؟
مراحل ساخت آجر نسوز به شرح زیر است:
انتقال مواد معدنی به کارخانه آجرسازی
آسیاب کردن مواد معدنی به دانههایی در حدود 20 میلیمتر و انتقال به سالن آمادهسازی
انتقال به داخل کورههای دوار جهت کلسینه کردن
انتقال مواد کلسینه شده به صورت شاموت به داخل حوضچههای ذخیره
دانهبندی به کمک آسیابهای تیغهای
وارد کردن آن به میکسر جهت اضافه کردن چسب و دیگر عناصر مورد نیاز
بعد از رسیدن آن به رطوبت کافی به سیلوی ذخیره مواد هدایت میشود
هدایت مواد از طریق فید کشوئی، جهت مرحله قالبگیری
هدایت مواد به وسیله نوار نقالههای اتوماتیک به پرسهای هیدرولیک و قالبگیری در دمای 400 تا 1400
پیرایش قسمتهای زائد و انتقال به واگنهای کوره
حرکت واگنها به واحد پخت کوره (در این مرحله رطوبت به حد صفر میرسد)
آغاز عملیات پخت (زمان پخت بین 72 تا 170 ساعت در دمای 1200 تا 1500 درجه سانتیگراد میباشد)
خاموش کردن کورهها و سرد شدن آجر به وسیله فنهای خنک کننده
انتقال واگن به قسمت بستهبندی و کنترل کیفیت
جداسازی آجرها و انتقال به انبار
با توجه به مطالب گفته شده استفاده از آجرهای نسوز علاوه داشتن زیبایی میتواند بسیار مقرون به صرفه باشد و با استفاده از این آجرهای ساختمانی مقاوم و ماندگار داشته باشید و از زندگی در داخل آن لذت ببرید.
لوله های تولید شده براساس استاندارد API 5L در دو سطح PSL-1 و PSL-2 طبقه بندی می گردند.
PSL مخفف Product Specification Level است.تفاوت کاربردی آنها به شرح ذیل می باشد:
PSL-1 :
1-الزامات مشترک استاندارد API 5L برای تمامی فولادها میسر میباشد.
2-گرید(Grade) اینگونه لوله ها از A25 تا X70 را شامل میشوند.
3-برای اینگونه لوله ها مشخص کردن عناصرC/Mn/P/S ،الزامی است.
4-مشخص کردن معادل کربن اینگونه لوله ها غیر ضروری است و تنها در صورت درخواست خریدار مشخص میشود.
5-مشخص کردن حداقل میزان انرژی جذب شده توسط تست ضربه برای این لوله ها غیر ضروری است مگر بنا به درخواست خریدار باشد.
6-برای اینگونه لوله ها میتوان از کلیه فرایندهای جوشکاری استفاده نمود.
7-تعمیر بدنه اینگونه لوله ها با جوشکاری مجاز میباشد.
8-کاربرد این لوله ها در سرویسهای معمول و غیر ترش است.
9-درصد کربن اینگونه لوله ها بین اعداد 0.21الی 0.28 است.
10-درصد گوگرد این لوله ها از لوله های سطح PSL-2 بیشتر است.
PSL-2:
1-الزامات بهبود یافته استانداردی برای خواصی نظیر استحکام کششی،مقاومت به ضربه و کربن معادل (Ce) و جوش پذیری حاکم میباشد.
2-این لوله ها از گرید B الی X120 را شامل می شوند.
3-آنالیز شیمیایی، برای اینگونه لوله ها عناصر C/Si/Mn/P/S الزامی میباشند.
4-مشخص کردن درصد کربن معادل (Ce)برای اینگونه لوله ها الزامی است.
5-مشخص کردن حداقل میزان انرژی جذب شده توسط تست ضربه، برای اینگونه لوله ها الزامی است.
6-فرآیندهای جوشکاری COW و LW ، برای این لوله ها مجاز نمیباشند.
7-تعمیر بدنه این لوله ها با جوشکاری ممنوع است.
8-کاربرد اینگونه لوله ها در سرویس گاز ترش،خطوط لوله دریایی و خطوط لوله لخته گیریا سرباره گیر (Slag Catcher) است.
9-درصد کربن در اینگونه لوله ها 0.1الی0.24 میباشد.
10-حداکثر درصد گوگرد برای اینگونه لوله ها (بدون درز) 0.003% و (با درز) 0.002%
Line Pipe Physical Properties
API 5L Grade Yield Strength
min.
(ksi) Tensile Strength
min.
(ksi) Yield to Tensile Ratio
(max.) Elongation
min.
%۱
A ۳۰ ۴۸ ۰٫۹۳ ۲۸
B ۳۵ ۶۰ ۰٫۹۳ ۲۳
X42 ۴۲ ۶۰ ۰٫۹۳ ۲۳
X46 ۴۶ ۶۳ ۰٫۹۳ ۲۲
X52 ۵۲ ۶۶ ۰٫۹۳ ۲۱
X56 ۵۶ ۷۱ ۰٫۹۳ ۱۹
X60 ۶۰ ۷۵ ۰٫۹۳ ۱۹
X65 ۶۵ ۷۷ ۰٫۹۳ ۱۸
X70 ۷۰ ۸۲ ۰٫۹۳ ۱۷
X80 ۸۰ ۹۰ ۰٫۹۳ ۱۶
حیطه کلی ASME B31.3 – پایپینگ
همانطور که پیش تر مطرح گردید، ASME B31.1 – پایپینگ توان، در سال 1942 منتشر گردید. حیطه کلی آن بدین صورت است " با در نظر گرفتن نیاز برای کاربردهای پایپینگ در پایگاه های تولید برق، نیروگاه های صنعتی و آموزشی، سیستم های گرمایش جئوترمال[1] و سیستم های سرمایش و گرمایش ناحیه ای، این کد سکشن[2]توسعه یافته است "
حیطه کلی ASME B31.3 – پایپینگ فرآیند بدین صورت است : " قوانین کد پایپینگ فرآیند با در نظر گرفتن این حقیقت که پایپینگ معمولا در پالایشگاه های نفت، شیمیایی، دارویی، منسوجات، کاغذ و نیروگاه های نیمه رسانا و تبریدی، و نیروگاه های فرآیند مرتبط و پایانه ها یافت می شود، توسعه یافتند "
ASME B31.5 – پایپینگ یخچال، به سیستم های پایپینگ تبریدی ثانویه و خنک کننده ها اعمال می شود.
B31.9 که به شدت مشابه B31.1 است اما اندازه، محدود دمایی یا فشاری یکسانی ندارد، در سال 1982 منتشر گردید. به منظور رفع نیاز برای پایپینگ در الزامات خدماتی محدود ایجاد گردید. حیطه آن به شدت بر روی آن شرایط خدماتی که در جهت رفع نیازهای یک ساختمان مسکونی، آموزشی و تجاری ضروری هستند، متمرکز است.
B31.3 از دیدگاه مسئولیت و وظیفه، تمامی پایپینگ را دربر می گیرد که مشتمل بر B31.1 (جز پایپینگ خارجی بویلر)، B31.5 و B31.9 است. تفاوتی که کد در پروژه های مختلف دارد در تعریف و حیطه خود پروژه نهفته است.
اگر یک پروژه شامل تنها نصب یک سیستم یخچال باشد، B31.5 وارد میدان می شود. اگر حیطه کاری یک پروژه متشکل از یک دفتر، آزمایشگاه، واحد تحقیقات، واحد آموزش یا هر ترکیبی از این ها باشد، B31.1 یا B31.9 و احتمالا B31.5 اعمال می شوند. یک واحد آزمایشگاهی یا تحقیقاتی مستلزم خدماتی فراتر از محدودیت هایB31.9 هستند. در این حالت، B31.3 می تواند برای آن خدمات به کار گرفته شود.
در مورد یک واحد تولیدی، B31.3 یک کد حاکم است. از آن جایی که B31.3 تمامی پایپینگ را پوشش می دهد، نیازی به B31.5 یا B31.9 نیست، همینطور دفتر، آزمایشگاه و مرکز تحقیقاتی. تنها در صورتی B31.5 یا B31.9 کدهای حاکم می شوند که یک واحد یخچال سازی، یا یک دفتر، آزمایشگاه و/یا واحد تحقیقات تحت یک قرارداد طراحی/ساخت مجزا باشند. یا جزئی از یک پروژه کلی باشند.
به عنوان مثال، پروژه XYZ متشکل از یک واحد تولیدی فرآیند، واحد های آزمایشگاه و دفتر می باشد. اگر پایپینگ خدمات برای واحد های آزمایشگاه و دفتر درصد کوچکی از پروژه کلی باشد، و/یا قراردادهای طراحی و ساخت برای آن واحدها و تاسیسات جزئی از واحد تولیدی فرآیند کلی باشد، B31.3 می تواند کد حاکم بر کل پایپینگ شود.
هرچند، اگر تاسیسات آزمایشگاه و دفتر بخش قابل توجهی از پروژه کلی بودند، یا به پیمانکار دیگری برون سپاری می شدند، بهتر است محدودیت های باتری برای آن واحدها شناسایی شده و به صورت B31.1 یا B31.9 و/یا B31.5 نمایش داده شوند. در چنین موردی، مشخصات مجزای لوله برای آن بخش هایی از پروژه که تحت پوشش B31.9 هستند، در نظر گرفته می شوند. این به دلیل محدوده خدمات سیال[3] و محدودیت های دما و فشار نظیر B31.9 در مقایسه با B31.3 است. این اختلافات در تخصیص کد و محدودیت های باتری می تواند محرکی برای استراتژی قراردادی پروژه باشد.
بسیاری از الزامات سرویس پایپینگ همچون بخار، هوا، آب مقطر، و غیره می توانند دارای کد باشند. این خدمات سیال، که در طبقه D B31.3 خدمات سیال جای می گیرند، به سادگی می توانند در الزامات B31.1 یا B31.9 قرار گیرند. در تلاشی برای حفظ یک درجه بالا از پیوستگی در فرآیند تشخیص کد اعمالی به پروژه، رهنمودهای شرکت می بایست به خوبی تعریف شوند.
تشخیص نهایی، در محدوده کدهای مذکور، مبنی بر این که چه چیزی یک کد حاکم را تشکیل می دهد برعهده مالک و/یا حوزه قضایی حاکم محلی است. مشخصات مهندسی می بایست مقصود مالک و کدهای مربوطه را به منظور ایجاد پیوستگی و جهت در تمامی پروژه های یک شرکت، بازتاب نماید.
لوله کشی انعطاف پذیر (flexible piping)
جهت پر و خالی کردن ماشین ها و تانکرها و غیره از طریق لوله های صلب لازم است با استفاده از اتصالات مفصل دار یا اتصالات توپی (که دومی معمول تر می باشد). یک لوله کشی مفصل دار قابل انعطاف طراحی کرد. خطوط انعطاف پذیر کاربردهای وسیعی خصوصاً در جاییکه نیاز به اتصالات موقتی، یا جاییکه ارتعاش و حرکت وجود دارد، دارا می باشند. اتصالات پوشش دار یا مقاوم در برابر مواد شیمیایی در انواع معمولی یا پوشش دار موجود می باشند.
مبحث supporting یکی از مباحث حائز اهمیت در صنعت piping می باشد که به عنوان یک شاخه مجزا در این شاخه مورد بررسی قرار می گیرد اهمیت این شاخه را می توان با توجه به اهداف supporting که در زیر بیان می شود فهمید . این اهداف عبارتند از:
1- افزایش ایمنی سیستم
2- کاهش نیروهای وارد به تجهیزات
3- کاهش تنش وارده به سیستم و تجهیزات
فعالیت اعظم بخش supporting در ارتباط با خطوط لوله می باشد. زیرا این خطوط در معرض بیشترین بار وارده ،فشار ، حرارت ، لرزش ناشی از عملکرد تجهیزات و نیز حوادث طبیعی مثل باد، زلزله و… قرار دارند.
نکات ابتدایی که در مبحث supporting باید مورد توجه قرار گیرد. عبارتند از
1- جنس لوله: باید به این نکته توجه شود که جنس لوله با محافظ لوله همخوانی داشته باشد.
2- درجه حرارت سیال داخل لوله: انبساط و انقباض در لوله باید مورد توجه قرار گیرد. و نیز باید به این نکته توجه شود که گرما و سرما از خطوط لوله به supporting لوله منتقل می شود که تبعات خاص خود را دارد.
3- شرایط جغرافیایی منطقه : شرایط جغرافیایی منطقه از قبیل شیب زمین ، محل احداث کارخانه،سرعت و جهت وزش باد در منطقه ، زلزله خیزبودن منطقه و … نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
4- اقتصادی بودن کار: شرایط مالی پروژه و نیز محدودیت های مالی و سوددهی پروژه و هزینه ها از عوامل دیگری است که باید به آنها توجه شود.
با توجه به مطالب مطرح شده در این شاخه ، اکنون به معرفی انواع support های مورد استفاده و کلیاتی در مورد مبحث supporting می پردازیم.
انواع ساپورت ها
تکیه گاه های وزنی (weight support) : برای تحمل وزن سیستم استفاده می شوند و هیچ نیروی دیگری را خنثی نمی کنند و لوله می تواند در هر طرف دلخواه حرکت داشته باشد.
انواع تکیه گاههای وزنی
shoe : ساده ترین نوع ساپورت وزنی است که عبارت است از یک میله فلزی که زیر لوله جوش می شود. و بر روی فولاد ساپورت بندی قرار می گیرد. و برای تحمل وزن و کاهش تنش ناشی از خطوط در معرض حرکت استفاده می شود. امکان عایق کاری لوله در حضور این ساپورت هم وجود دارد.
از ساپورت shoe (کفشکی) در موارد زیر بیشتر استفاده می شود.
1- در لوله های عایق دار
2- در خطوط شیبدار
3- برای لوله های سایز بالا (بالاتر از 28 اینچ)
ارتفاع ساپورت برای خطوطی که بدون عایقند بین 40 تا 50 سانتیمتر است برای خطوطی که سیال داغ از آن عبور می کند بسته به ضخامت عایق ارتفاع ساپورت به صورت زیر تغییر می کند.
ارتفاع ساپورت ضخامت عایق
H=100mm 1-75mm
H=150mm 76-125mm
H=200mmm 126-175mm
نکته دیگر در این مبحث این است که ساپورت shoe علاوه بر وزن سیستم ناشی از اصطکاک را نیز کاهش می دهد.
باید توجه داشت که ضریب اصطکاک بسته به جنس ساپورت و جنس فنداسیون متغیر است نمونه های زیر گواه این مطلب است.
ضریب اصطکاک
جنس
0.4-0.45
سیمان – استیل
0.3-0.35
استیل – استیل
0.1
تفلون – استیل
Trunnion
ترانیون یک نوع ساپورت وزنی است و عبارت است از یک تکه لوله که معمولا 2 تا 3 سایز پایین تر از لوله ای است که باید ساپورت شود. لوله ساپورت به لوله اصلی و یک صفحه فلزی جوش می شود. گاهی اوقات از دو جنس برای لوله ساپورت استفاده می شود. و این وقتی است که ارتفاع ساپورت بسیار زیاد باشد. و این به خاطر ملاحظات اقتصادی پروژه است. معمولاً از دو جنس استینلس استیل و کربن استیل استفاده می شود. چون استینلس استیل بسیار گران است و اقتصادی نیست که تمام لوله ساپورت از این جنس باشد. از ساپورت ترانیون در جاهایی که نتوان از ساپورت shoe استفاده کرد. استفاده می شود. برای مثال وقتی قرار است خط لوله از روی زمین عبور کند. نکته دیگر در مورد ساپورت ترانیون نوع دیگری از این نوع ساپورت به نام Adjustable trunnion است . در این نوع ساپورت لوله ساپورت به دو قسمت تقسیم می شود که توسط پیچ و مهره و یک به هم وصل می شوند و قابلیت حرکت بالا و پایین را به خط لوله می دهد از این مزیت در نازل پمپها استفاده می شود. چون ممکن است دهانة پمپ با خط لوله در یک راستا نباشد از این ساپورت برای تغییر ارتفاع خط لوله و چفت شدن خط لوله با نازل پمپ استفاده می شود.
Dummy leg : دقیقاً مثل ترانیون از یک قطعه لوله و سایر تجهیزات تشکیل شده است اما فرق اساسی آن با ترانیون این است که Dummy leg به صورت افقی وظیف ساپورت خط لوله را بر عهده دارد. از این رو برای ساپورت جایی که خط لوله به زانویی جوش داده می شود مورد استفاده قرار می گیرد.
Tie Rod Manger: برای لوله های که از زیر سقف عبور می کنند از این ساپورت استفاده می شود. از این ساپورت جهت معلق نگه داشتن خط لوله در فضا استفاده می شود. و از جنس فولاد ساختمانی ، بتن و یا چوب ساخته می شود. ارتفاع این ساپورت قابل تنظیم است به قسمت طلب آن turn buckle اطلاق می شود. از این ساپورت نمی توان در سیستمهای که منبسط و یا منقبض می شوند استفاده کرد. در این حالت دندانه هایی که برای تنظیم ارتفاع استفاده می شوند از بین می روند. برای خطوطی که دارای انبساط و انقباض هستند از spring hanger استفاده می شود. که مانند Tie Rod hanger برای ساپورت لوله های معلق از آن استفاده می شود.
دسته دیگر از ساپورت های وزنی ساپورت های استراکچری هستند که برای تحمل وزن سیستم مورد استفاده قرار می گیرند. که به اختصار به معرفی آنان می پردازیم:
L Support : به شکل L می باشد که در موارد کمی مورد استفاده قرار می گیرد حداکثر طول آن 1 متر و حداکثر عرض آن 40 تا 50 سانتی متر می باشد.
T Post : این ساپورت هم به شکل T انگلیسی است و به صورت T برعکس هم استفاده می شود. حداکثر ارتفاع آن بین 5/1 تا 2 متر است.
Frame: بهترین نوع از دسته ساپورت های استراکچری است و کاربرد بالایی دارد.
Bracket : معمولاً در کنار tower ها برای عبور لوله نصب می شود. از یک صفحه یا میله افتی به نام Contliver که به tower جوش می شود به علاوه یک صفحه یا میله مایل به نام Bracket که به tower و contliver جوش می شود تشکیل شده است. و کاربرد نسبتاً بالایی دارد. ساخت ساپورت های استراکچری بسیار ساده است و علاوه بر این قیمت تمام شده آنها نیز بسیار پایین است.
Resting : معمولا وزن لوله کشی را توسط ساپورت های ساخته شده از فولاد ساختمانی یا فولاد و یا بتن تحمل می کند.
مهارکننده های صلب
این ساپورت ها برای جلوگیری از حرکت لوله به پهلو، بالا و پایین و جلو وعقب استفاده می شوند. و کاربرد بسیار زیادی دارند در ادامه به معرفی برخی از مهارکننده های صلب می پردازیم.
انواع مهارکننده های صلب
Guid : این ساپورت وسیله ای است جهت جلوگیری از تغییر مکان جانبی لوله و آزاد گذاشتن آن در حرکت طولی بین صفحه ای که لوله اصلی از طریق یک واسطه به آن جوش شده است و قیدی که مانع از حرکت جانبی می شود. فضای خالی به نام Gap وجود دارد که بین 2 تا 5 میلی متر است.
Line stop : از این ساپورت جهت جلوگیری از حرکت جلو و عقب لوله استفاده می شود. محدودیتهای استفاده از Line stop در زیر آمده است
1- هیچ وقت در یک خط لوله صاف از دو Line stop استفاده نمی شود.
2- در خط لوله صافی که به نازل پمپ و یا کمپرسور متصل است و امکان تغییر طول خط بر اثر انبساط و انقباض وجود دارد نباید از Line stop استفاده کرد. چون لرزش دستگاهها به همراه آزادی عمل نداشتن لوله جهت تغییر طول خسارت بالایی به خط لوله وارد می کند.
Anchor : یک ساپورت محکم است که از حرکت و دوران لوله در کلیه جهات در اثر حرارت، ارتعاش و غیره جلوگیری می کند. Anchor از خم کردن ورق فولادی و مفتول و جوش آن به لوله و پیچ کردن به سطح زمین ایجاد می شود.
البته الزامی وجود ندارد که Anchor به لوله جوش شود. وی در اکثر مواقع جوش می شود و این به خاطر توزیع یکنواخت تر تنش در جدارة لوله در صورت وجود جوش است.
Hold down : این نوع ساپورت با ایجاد یک قید در برابر حرکت صفحة نگهدارندة خط لوله از حرکت خط لوله به سمت بالا و پایین جلوگیری می کند.
Saddle : یک اتصال جوشی است برای لوله های که نیاز به عایق بندی داشته و در معرض حرکت طولی یا پیچشی ناشی از تغییر درجه حرارت قرار دارند. از این نوع ساپورت به عنوان تکیه گاه وزنی هم استفاده می شود.
مهارکننده های دینامیکی (Snubber)
Snubber ها برای مهار کردن نیروهایی که براساس پریود زمان تغییر می کنند استفاده می شوند .برای مثال هنگامی که زلزله می آید سیستم قفل را قفل می کند.
نمونه ای از یک مهارکننده صلب Shock Absorber است که برای قفل کردن سیستم در هنگام زلزله استفاده می شود. این ساپورت قابلیت بسیار بالایی دارد ولی بسیار گران است و خیلی کم مورد استفاده قرار می گیرد.
در کشور ما متأسفانه از مهارکننده های دینامیکی به ندرت استفاده می شود. به همین خاطر واحدهای فرایندی در معرض نابودی در اثر زلزله قرار دارند،اما به خاطر اینکه اکثر کارخانجات موجود در این صنعت در جنوب کشور قرار دارند و این مناطق روی گسل زلزله قرار ندارند خطر نابودی در اثر زلزله به حداقل رسیده است. ولی بدون در نظر گرفتن ملاحظات بالا. جاذب های دینامیلی باید حتما مورد استفاده قرار گیرد چون ضریب اطمینان واحد فرایندی تا حد بسیار بالایی افزایش می یابد.
Arrestor Sway Brace or way : یک فنر مارپیچی در یک محفظه می باشد که بین لوله کشی و یک چارچوب سخت کار گذاشته می شود. و وظیفه آن دفع ضربات حاصله از ارتعاشات و امواج است.
مهارکننده های مسائل نرمال (Expansio Joint)
این نوع ساپورت ها برای جلوگیری از اثرات مخرب انبساط و انقباض در سیستم لوله کشی مورد استفاده قرار می گیرند.
انواع مختلف Expansio Joint در ادامه معرفی می شود.
Simple bellow : برای خنثی کردن مسائل انبساط و انقباض در جهت طولی مورد استفاده قرار می گیرد. و مشکل از چند فنر است.
Angular Expansion joint : این ساپورت حرکت زاویه ای در یک صفح خاص را که در اثر انبساط و انقباض به وجود می آید خنثی می کند.
Gimbal Expansion Joint : این ساپورت حرکت زاویه ای در چند صفحه را که در اثر انبساط و انقباض به وجود می آید خنثی می کند این نوع ساپورت کارایی بالایی در خنثی کردن ارتعاشات با دامنه زیاد در اثر مسائل نرمال دارد.
Stress Analyse
در این بخش به مبحث تحلل تنش در بحث supporting اشاره می شود. به طور کلی stress Analyse دارای هدف های زیر می باشد.
1- نگهداری تنش وارد بر لوله و اتصالات در زیر حد مجاز
2- نگهداری بار وارده به نازلها در زیر حد مجاز
3- طراحی Special Support
4- بررسی جابجایی (Displacment) مجموعه
5- حل مسائل دینامیکی مانند ضربه قوچ
6- کمک به بهبود طراحی
برای دستیابی به اهداف بالا باید تحلیل تنش با دقت بالایی انجام گیرد که امروزه این کار به وسیله نرم افزارهای کامپیوتری انجام می شود. نمونه ای از نرم افزارهایی که در تحلیل تنش مورد استفاده قرار می گیرند در فصل مربوط به نرم افزارها معرفی می شوند.
مسئله دیگری که در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد حداکثر فاصله موجود بین ساپورت ها در supporting می باشد. اصطلاحاً به این حداکثر فاصله span می گویند.
فرمولی که در زیر ارائه می شود برای محاسبه حدکثر فاصله موجود بین ساپورت ها مورد استفاده قرار می گیرد در فصل مربوط به نرم افزارها معرفی می شوند.
مسئله دیگری که در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد حداکثر فاصله موجود بین ساپورت ها در supporting می باشد. اصطلاحاً به این حداکثر فاصله span می گویند.
توضیحات پایه :
اندازه اسمی لوله Nominal Pipe Size ( NPS): اندازه اسمی لوله NPS یک استاندارد آمریکایی است که برای لوله هایی که در دما و فشار های بالا و یا پایین کاربرد دارند. در اصل قبلا IPS بوده “Iron Pipe Size ” که اخیرا به NPS تغییر نام یافته است.
سیستم IPS جهت تخصیص ابعاد و اندازه به لوله ها راه اندازی شد. اندازه ای که نمایانگر تقریبی قطر داخل متریال لوله بود که با واحد اینج اندازه گیری میشد. یک لوله IPS 6″ لوله ای است که قطر داخلی آن تقریبا 6 اینچ می باشد.
در آغاز هر سایز لوله برای داشتن یک ضخامت ساخته میشد تا اینکه بعد ها به نام استاندارد STD نامیده شد و وزن و قطر خارجی لوله استاندارد شد.
در پاسخ به نیاز صنعت، جهت انتقال مایعات پر فشار، لوله ها با ضخامت های بیشتری تولید شد که با نام XS که مخفف Extra Strong یعنی (دارای استحکام زیاد) و یا لوله های XH که مخفف Extra Heav یعنی فوق سنگین شناخته می شدند. بعد ها و با افزایش توان تولید لوله های با ضخامت دیواره بیشتر، تقاضای صنایع نیز برای لوله های فشار بالا بیشتر شد. در نتیجه لوله ها با ضخامت درجه (استحکام 2 برابر) یا XXS که مخفف Double Extra Strong و یا XXH که مخفف Double Extra Heavy که به معنی (وزن 2 برابر) میباشد ساخته شدند .
روش پیاده سازی طراحی صنعتی پایپینگ
طراحی پایپینگ :
طراحی پایپینگ یعنی تنظیم جنبه های فیزیکی لوله و مولفه های آن به صورتی که مطابقت داشته باشد با : P&ID، الزامات سرویس سیال، ویژگی های ماده، برگه های داده های تجهیزات، و حرفه تولید خوب[1] کنونی، در عین حال انتظارات مالک را برآورده سازد. تمامی این ها باید در یک فضای سه بعدی از پیش تعیین شده صورت پذیرند، در همین حال آن ها با فعالیت های مرتبط به معماری، فولاد سازه ای، HVAC، الکتریکی، ویدئویی، داده های امنیتی و الزامات عملیاتی مطابقت داده شوند.
پیاده سازی منظم فعالیت های مذکور به منظور دستیابی به یک طراحی کامل مستلزم یک روش شناختی یا متدلوژی سیستماتیک، برنامه ریزی، توانایی فنی، هدایت، پیش بینی و مهم تر از همه تجربه می باشد.
در طراحی پایپینگ، CAD (طراحی کامپیوتری) بخش اصلی می باشد که کار بدون آن بسیار دشوار می شود و یا حتی غیر ممکن. نقش بزرگی ایفا می کند که در مقاله ای مجزا به آن خواهم پرداخت. در آن مقاله نقش CAD در صنعت مشتمل بر مزایای آن و این که چطور روش پیاده سازی آن به شدت بر روی طراحی صنعتی پایپینگ تاثیر گذار بوده است، تشریح داده می شود. این مقاله همینطور واکنش صنعت به این نتیجه غیر منتظره و مسائلی که امروزه با آن ها سروکار داریم را بحث می کند.
مشخصات پایپینگ :
یکی از اولین فعالیت هایی که مهندس پایپینگ را مشغول به خود خواهد کرد توسعه مشخصات پایپینگ، راهنمایی های طراحی و ساخت می باشد. مشخصات پایپینگ، به صورت کلی، می بایست جزئیات ماده دقیقی برای طراحی، تدارکات و ساخت فراهم سازند. راهنمایی ها، هم در طراحی و هم در سخت، باید تعریف کافی و حساب شده ارائه کنند تا به طراح و سازنده بینش و جهت مورد نیاز به منظور ارائه واحدی که انتظارات مالک را برآورده می سازد، اعطا نمایند.
مشخصات پایپینگ سندی است که خصیصه های فیزیکی و شناسه های خاص ماده لوله، اتصالات و شیرهای دستی لازم برای نیازهای طراحی و تدارکات را تشریح می کند. این اسناد در قرارداد پروژه قید می شوند.
طراحی یک درجه مناسب از اطلاعات در خصوص مشخصات را ایجاب می کند که برای تشخیص محدودیت های سرویس مشخصات و این که مشخصات ماده با کدام خدمات سیال سازگاری دارد.، ضروری است. یعنی، یک پروژه می تواند در میان سایر خدمات سیال، آب مقطر و اسید سولفوریک داشته باشد. دسترس پذیری اقتصادی و فنی گزینش ماده برای سرویس آب مقطر، برای اسید سولفوریک قابل دستیابی نیست. برعکس، گزینش اقتصادی و فنی ماده برای سرویس اسید سولفوریک از نظر اقتصادی برای سرویس آب مقطر قابل دستیابی نیست.
تدارکات نیز به مشخصات دقیق به منظور محدود ساختن فرضیاتی که باید ایجاد کنند یا پرسش هایی که باید در جهت آماده سازی سفارشات خرید مطرح نمایند، نیاز دارند.. مشخصات پایپینگ باید به وضوح جزئیات ماده ساخت را برای هر قطعه مشخص کنند و این که بر اساس چه استانداری باید آن قطعه تولید شود. در مشخصات قطعه باید به درجه بندی فشار، نوع اتصال نهایی و پرداخت سطح اشاره گردد.
شیرآلات مناسب برای سرویس باز و بسته (on/off).
در لوله کشی صنعتی کنترل برای قطع/ وصل جریان معمولاً توسط شیرهای دروازهای (Gate) صورت می گیرد. اکثر شیرها دروازه ای برای تنظیم جریان مناسب نمی باشد.
در اثر ارتعاش دیسک در حالتی که شیر بسته است باعث خوردگی سطح دیسک و نشیمنگاه میشود، استفاده از شیرهای (Globe) جهت سرویس های (on/off) میتواند مناسب باشد. چرا که بصورت محکم تری در محل خود بسته می شوند به هر حال کار اصلی شیرهای کروی (globe) تنظیم جریان می باشد.
انواع شیرهای نوع دروازه ای (Gate Valves)
Solid wedge gate valve:
شیر کشویی گوه ای لغزنده دارای یک دیسک گوه ای صلب یا انعطاف پذیر میباشد. علاوه بر سرویس on/off این شیرها را می توان جهت تنظیم جریان، معمولاً برای سایزهای بزرگ مساوی 6in، بکار برد اما چنانچه دیسک مربوطه در طول مسیر به طور کامل مهار نشود، دچار لغزش خواهد شد. برای اکثر سیالات از جمله بخار آب، روغن، هوا و گاز مناسب می باشد، گوه انعطاف پذیر جهت علیه بر جفت شدن شیر بهنگام کاهش دما در سرویس های دما بالا، و به حداقل رساندن گشتاور محرک عمل می کند می توان این نوع دیسک را به دو چرخ قرار گرفته روی یک محور خیلی کوتاه شبیه دانست.
شکل این نوع شیر در ادامه آمده است.
Double disc parallel-seatgate valve:
دارای دو دیسک موزای می باشد که در هنگام بسته شدن شیر به وسیله یک راهنمایی فشاری Speader در محل نشیمنگاههای خود فشرده می شوند. در دماهای عادی جهت مایعات و گازها بکار می رود. برای تنظیم جریان مناسب نمی باشند. برای جلوگیری از ایرادات ناشی از مونتاژ مانند قفل شدن دیسک ها، نصب آنها معمولاً به صورت عمودی می باشد بطوری که دسته شیر رو به بالا قرار می گیرد.
Double disc (splitwedg lgate valve):
دیسکها بصورت گوه بدون استفاده از راهنمای فشاری روی نشیمنگاه زاویه دار قرار می گیرند شرح آن مانند شیر دروازه ای دو دیسک با نشیمنگاه موازی می باشد. اما برای شیرهای کوچک با سرویس های بخار ساخته می شود. اغلب ساختار این نوع شیرها امکان گردش دیسک و توزیع نواحی آسیب دیده را می دهد.
Single seat single disk gate valve:
جهت انتقال خمیر کاغذ و برای گازهای فشار پایین به کار می رود. در صورتیکه جریان از طرف نشیمنگاه وارد شود عملکرد مطلوبی نخواهد داشت چنانچه نیاز به سفت کردن شیر نباشد برای تنظیم جریان مناسب است.
Single disk parallel seat gate valve:
برخلاف شیر لغزشی تک نشیمنگاه، ورود جریان به این شیر از هر دو طرف میتواند صورت گیرد. تنش در دسته و درپوش این نوع شیر نسبت به شیرهای دروازهای از نوع گوهای کمتر می باشد. عمدتاً جهت هیدروکربن های مایع و گازها بکار می رود.
Plug gate valve:
این شیر دارای یک دیسک مخروطی با سطح مقطع دایره است که به بالا و پایین حرکت می کند. برای مسدود کردن مسیر جریان مناسب بوده اما فقط در سایز کوچک موجود است.
Plug valve:
دیسک آن می تواند به صورت استوانه ای باشد اما بهتر است مخروطی باشد. از فواید آن کم حجمی و حرکت °90 دسته آن می باشد. شیر Plug باریک مخروطی در بعضی موارد در موقعیت خود قفل می شود و نیاز به گشتاور محرکه زیادی دارد. این مسئله تا حدی با استفاده از نشیمنگاه با اصطکاک کم (تفلون) یا توسط روغنکاری (با این مشکل که سیال دچار آلودگی می شود) قابل رفع است. استفاده های اصلی از این نوع شیر برای آب، روغن ها، فاضلاب ها و گازها می باشد.
Line blind valve:
این یک وسیله برای مسدود کردن مسیر است که شامل فلنج با یک دیسک از نوع Specticale دیسک کور کننده می باشد. توضیح و مقایسه این شیر با سایر مسدود کننده ها در بخش بعدی آمده است.
شیرآلات مناسب برای تنظیم جریان
Globe valve از نوع مستقیم یا زاویه ای: از این شیر اغلب برای تنظیم جریان استفاده می شود برای داشتن عملکرد بهتر، سازندگان توصیه می کنند که عبور جریان از سمت دسته به نشیمنگاه باشد تا به بسته شدن خط کمک نماید و مانع لرزش و برخورد دیسک به نشیمنگاه درحالتی که شیر بسته می باشد شود. در موارد زیر جهت جریان باید از نشیمنگاه به طرف دسته باشد.
1- چنانچه خطر جدا شدن دیسک از دسته و مسدود شدن شیر وجود داشته باشد.
2- از یک دیسک ترکیبی استفاده شده باشد، چرا که این جهت جریان تنش های خستگی کمتری اعمال خواهد کرد.
Angle valve: یک نوع شیر کروی globe می باشد که سر و ته بدنه آن نسبت به هم زاویه °90 دارند، و استفاده از آن سبب صرفه جویی در مصرف زانویی °90 میشود. به هر حال مسیرهای زاویه دار در لوله کشی اغلب در معرض تنظیمات بیشتری نسبت به مسیرهای مستقیم قرار می گیرند که در این نوع شیر باید مورد توجه قرار گیرد.
Reqular disk glob valve:
برای تنظیم دقیق جریان مناسب نمی باشد، چرا که دیسک و نشیمنگاه نسبت به هم دارای تماس نقطه ای می باشند.
Plug Type disk globe valve:
برای سرویسهای تنظیم کننده ای که دارای شرایط سخت و در معرض مخلوطهای جامد در مایع می باشند مانند سیستم های تامین کننده آب بویلر، و سرویس های تخلیه باد به کار می رود. بهنگام تنظیم جریان های محصور شده نسبت به شیرهایی با نشیمنگاه تنظیم شونده در معرض تنش خستگی کمتری قرار می گیرد.
Wye body globe valve:
دارای مجراهای خطی و دسته 45° نسبت به هم با شکل y می باشد. به دلیل الگوی جریان آرامتری که در این شیر به وجود می آید جهت سیالات خورنده مناسب میباشد.
شکل این نوع شیر در ادامه آمده است.
Composition globe valve:
برای مواردی که تنظیم جریان مشکل و سفت شدن شیر لازم باشد مناسب است. ساختار قابل تعویض دیسک ترکیبی آن مشابه شیرهای آب می باشد ارتعاشات در دیسک انعطاف پذیر خنثی می شود و مانع آسیب دیدگی نشیمنگاه و برای تضمین بسته بودن شیر مناسب می باشد. تنظیم جریان در یک محیط بسته موجب آسیب دیدگی سریع نشیمنگاه می شود.
Double disk globe valve:
شامل دو دیسک قرار گرفته روی نشیمنگاه جدا از هم، که توسط شفت به هم ربط داده شده اند. عملگر را از تنش های ناشی از فشرده شدن سیال جریان یافته به درون شیر آزاد می سازد. عمدتاً جهت شیرهای کنترل و تنظیم کننده شار خار و یا سایر گازها به کار می رود. تضمینی جهت بسته شدن کامل آن وجود ندارد.
Needle valve:
شیر سوزنی یک شیر کوچک است که برای کنترل جریان و تنظیم در مایعات و گازها بکار می رود. مقاومت در برابر جریان به طور دقیق توسط یک نشیمنگاه با سطح مقطع بزرگ کنترل می شود و تنظیم شیر به وسیله دوزه های ریز دسته صورت میگیرد.
Squeeze valve:
شیر فشاری برای تنظیم جریان مایعات سنگین و لزج فاضلاب ها و پودر می باشد. حداکثر میزان بسته شدن آن حدود 80% است. که محدوده تنظیم شیر را معلوم می کند. مگر اینکه نوع دیگری از این شیر که دارای یک هسته (نشیمنگاه) مرکزی می باشد بکار برده شده که در این صورت کاملاً بسته خواهد شد.
Pinch valve:
جهت تنظیم جریان مایعات سنگین ولزج، فاضلاب و پودر می باشد بسته شدن شیر به صورت کامل مقدور می باشد اما در این صورت امکان شکست سریع قیوب انعطاف پذیر آن وجود دارد مگر اینکه در این زمینه طراحی مناسبی صورت گرفته باشد.
Rotary ball valve:
از فواید آن گشتاور محرکه کم، فراوانی در سایزهای بزرگ، حجم کم، حرکت °90 دورانی دسته، و امکان تعویض تمام قسمتهای صدمه دیده در خط در برخی طراحی ها می باشد. از معایب آن امکان گیر افتادن سیال در بدنه (و در دیسک به هنگام بسته بودن) می باشد و اینکه فقط جسم انعطاف پذیری که در پشت نشیمنگاه قرار دارد وظیفه تحمل تنش را برعهده دارد. مشکل دوم شیرهایی هستند که خارج از مرکز نشیمنگاه می باشند که دارای توپی با کمی خروجی از مرکز بوده و بهنگام بسته شدن بر روی نشیمنگاه فشرده می شوند. استفاده عمده آن برای خطوط گاز و آب، روغن، فاضلاب و گازهای موجود در سیستم خلاء می باشد. این شیر در حدی که مجرای آن برای تنظیم جریان شکل داده شده باشد نیز موجود می باشد.
Butterfly valve:
مزایای آن حرکت دورانی دسته (°90 یا کمتر)، کم حجمی و عدم تله شدن سیال در آن می باشد. در تمام سایزها موجود است و می توان با جنسی تولید کرد که نسبت به خوردگی مقاوم باشد. و یا در مدل های سیستم های بهداشتی تولید کرد. این شیرها جهت گازها، مایعات، گل ولای، پودرها و سیستم خلاء بکار می روند. نشیمنگاه پلاستیکی ارتجاعی که در اغلب موارد استفاده می شود. دارای محدودیت دمایی میباشد، اما بسته شدن شیر بصورت کامل در دماهای بالا در مدلی که دارای آب بندرینگی فلزی در محدوده دیسک است امکان پذیر می باشد چنانچه شیر فلنج دار باشد، می توان آنرا در بین فلنج و پیچ و مهره کرد. فلنج های از نوع SLIP-ON یا SCREWED آب بند مناسبی با برخی شیرهای از نوع ویفری (WAFER) به وجود نخواهند آورد، زیرا در آنها نشیمنگاه ارتجاعی موجود جهت انجام فعالیت آب بندی مجموعه بزرگتر ساخته می شود.
شیرآلات برای جلوگیری از برگشت جریان
تمام شیرآلات از نوع، جهت عبور جریان مایع یا گاز از یک جهت و جلوگیری از جریان آن در جهت عکس طراحی شده اند.
Swing check valve:
شیرهای معمول از این نوع برای موادیکه بطور متناوب جریان برگشتی وجود داشته باشد مناسب نیست چرا که باعث ضربه خوردن و صدمه دیدن دیسک خواهد شد. برای مایعات لزج بهتر است از یک دیسک ترکیبی استفاده نمود تا امکان آسیب دیدگی نشیمنگاه به حداقل برسد. می توان آنرا به صورت عمودی در جریانات رو به بالا یا به صورت افقی نصب نمود. شیر نصب شده بصورت عمودی ممکن است چنانچه سرعت جریانبه آهستگی تغییر کند.
در حالت باز باقی بماند. می توان برای کمک به بسته شدن شیر یا متعادل کردن دیسک از سیستم اهرم و وزنه استفاده نمود بصورتیکه برای باز شدن شیر نیاز به سیال با فشار کمتری باشد.
Tiling check valve:
برای حالاتی که جریان بطور مداوم معکوس می گردد مناسب است. شیر سریعاً بسته می شود و بسته شدن آن بهتر و با ضربه کمتری نسبت به Swing check valve صورت می گیرد. در سرعت های بالا افت فشار بیشتر و در سرعت های پایین افت فشار کمتری نسبت به Swing check valve دارند. می تواند بصورت عمودی در جریانات رو به بالا یا به صورت افقی نصب شود. حرکت دیسک می تواند توسط یک ضربه گیر یا فنر کنترل شود.
Piston check valve:
در جاهایی که تغییر مداوم جهت جریان وجود دارد مناسب می باشد. این شیرها به دلیل داشتن ضربه گیر یکپارچه، کمتر در معرض ضربه ناشی از نوسانات جریان قرار می گیرند، انواع فنردار آنها در هر جهتی می توانند نصب شوند. انواع بدون فنر باید طوری نصب شوند که با نیروی جاذبه ثقل بسته شوند برای سیالات سنگین و مخلوط مناسب نمی باشند.
شکل این نوع شیر در ادامه آمده است.
Lift check valve:
مشابه Piston check valve است. تمام توضیحات بالا درمورد آن صادق است و شیرهایی با دیسک ترکیبی نیز برای مایعات بالزجت زیاد و مخلوط موجود می باشد.
Stope check valve:
مثال اصلی استفاده از آن در سیستم تولید بخار به وسیله چند بویلر می باشد، جائیکه یک شیر بین هر بویلر و لوله اصلی بخار کار گذاشته می شود. در اصل یک شیر یک طرفه می باشد که می تواند به طور انتخابی بصورت اتوماتیک یا دستی بسته شود.
شکل این نوع شیر در ادامه آمده است.
Ball check valve:
برای اغلب سرویس ها مناسب است جهت انتقال گازها بخارات مایعات، شامل آنهایی که رسوبات چسبنده دارند نیز به کار برد. توپی این شیر توسط جاذبه یا فشار سیال پشت آن بر روی نشیمنگاه قرار می گیرد. می تواند آزادانه گردش کند تا موجب توزیع تنش خستگی در تمام سطوح گردد و به تمیز ماندن سطوحی که در تماس با سیال است نیز کمک کند.
Wafer check valve:
بسته شدن این شیر از طریق دو در دایره مانند صورت می پذیرد. معمولاً جهت مایعات بدون رسوب به کار می رود چرا که دارای حجم کم و دارای قسمت پایینی می باشد.
شیرهای کنترل و تنظیم کننده های فشار
شیرهای کنترل:
Control valve: شیرهای کنترل به صورت اتوماتیک فشار یا دبی جریان را تنظیم کرده و برای هر فشاری نیز موجود می باشند. چنانچه سیستم های مختلف در محدوده دما/ فشار قرار گرفته در کلاس 300 کار کنند، گاهی اوقات (چنانچه طراحی اجازه بدهد)، تمام شیرهای کنترل را در کلاس 300 انتخاب خواهند کرد. تا امکان تعویض راحت تر آن وجود داشته باشد. به هر حال، چنانچه هیچ کدام از سیستم ها از محدوده کلاس 150 تجاور ننمایند نیازی به این کار نیست شیرهای کنترل را معمولاً کوچکتر از سایز خود انتخاب می کنند تا از ایجاد خفگی و تله شدن و آسیب دیدن سریع نشیمنگاه جلوگیری شود.
شیرهای با ساختار کروی لمخذث معمولاً جهت کنترل خط به کار می روند و دو انتهای آنها جهت تسهیل در امر سرویس و نگهداری معمولاً فلنجی می باشد دیسک توسط یک عملگر هیدرولیکی، نیوماتیکی، الکتریکی یا مکانیکی تحریک می شود.
Pressure requlator: تنظیم کننده فشار، شیر کنترل از نوع کروی می باشد که فشار پایین دست مایع یا گاز (شامل بخارات یا بخارات آب) در حد پایین تری از فشار مطلوب تنظیم می کند.
Back pressure requlator: شیر کنترل می باشد که جهت ثابت نگه داشتن فشار بالا دست در یک سیستم به کار می رود.
شیرآلات کلاس بندی نشده
شیرهایی که در زیر به معرفی آنها می پردازیم تفاوت عمده ای با شیرهای مطرح شده در قبل ندارند.
Bar stock valve: هر شیری که دارای یک بدنه ماشینکاری شده از قطعه فلزی باشد معمولاً از نوع کروی globe یا سوزنی needle می باشند.
Bibb valve: شیر کوچک با سر دو به پایین شبیه شیر آب.
Bleed valve: شیری کوچک جهت تخلیه سیال.
Block valve: یک شیر on/off، معمولاً از نوع یک شیر دروازه ای که در قسمت ذخیره کارخانه کار گذاشته می شود.
Blow down valve: معمولاً به شیری اطلاق می شود که جهت تخلیه لجن و رسوبات از درام های بویلر و نخان و غیره به کار می رود.
Breater valve: یک شیر خودکار مخصوص که روی تانکهای ذخیره و یا سایر مواردی است که جهت تخلیه بخار و یا گاز در اثر افزایش کم فشار داخلی قرار داده می شود.
(در محدوده 0.5 تا 3 انس در اینچ مربع بکار می رود)
Diaphragm valve: این نوع شیرها دیافراگمی جهت تنظیم جریان گل و لایهای سیالات خورنده و نیز سیستم های خلاء مناسب می باشند واژه «شیر دیافراگمی» برای شیرهایی که دارای یک آب بند دیافراگمی بین بدنه و دسته می باشند نیز به کار میرود.
Drain valve: شیری جهت تخلیه مایعات از یک خط یا مخزن. انتخاب شیر تخلیه و روش اتصال آن بستگی به نامطلوب بودن تله شدن و گیر افتادن ماده تخلیه شونده دارد. این مسئله در مورد گل و لای ها و مایعاتی که در شرایط زیر قرار دارند بسیار مهم است. (1) جامد شدن در اثر سرمایش یا پلیمریزاسیون (2) تجزیه.
Drip valve: یک شیر تخلیه نصب شده در زیر یک نشتی گیر dripleg برای جلوگیری از تخلیه مواد.
Flap valve: یک شیر یکطرفه دارای یک دیسک لولایی یا درپوش لاستیکی و یا چرمی که جهت خطوط کم فشار استفاده می شود.
Header valve: یک شیر دروازه ای gate یا کروی globe که یکی از دو سر آن دارای قلاویز است تا اتصال به یکی از لوله های رزوه دار استاندارد مرسوم صورت پذیرد. این شیرها جهت اتصالات آتش نشانی و موتورها به کار می روند.
Isolating valve: یک شیر on/off جهت عایق نمودن قسمتی از فرآیند یا تجهیزات لوله کشی.
Knife edge valve: یک شیر دروازه ای تک دیسک تک نشیمن (single gate) با یک دسته که لبه چاقو مانند دارد.
Mixing valve: میزان جریان ورودی را جهت تولید جریان خروجی مطلوب تنظیم می کند.
None return valve: هر نوع شیر یکطرفه.
Paper stock valve: یک شیر دروازه ای تک دیسک تک نشیمن با دیسک پخ خورده یا دارای لبه چاقویی که جهت تنظیم جریان خمیرآبکی کاغذ و سایر فاضلابهای فیبردار بکار برده می شود.
Root valve: 1- شیری جهت عایق نمودن یک المان فشاری یا ابزار دقیق از یک خط یا مخزن، 2- شیری که در ابتدای انشعاب گرفته شده از Header نصب می شود.
Sampling valve: شیری کوچک جهت تخلیه سیال.
Shut off valve: یک شیر on/off که در خط ورودی یا خروجی تجهیزات جهت قطع و وصل جریان به کار می رود.
Slurry valve: یک شیر با دیسک لبه چاقویی که جهت کنترل جریان گل و لایهای بدون سایش به کار می رود.
Spiral sock valve: یک شیر که جهت کنترل جریان پودرها با استفاده از یک تیوب بافته شده به کار می رود.
Stop valve: یک شیر on/off که معمولاً از نوع کروی globe است.
Throttring valve: هر نوع شیری که جهت تنظیم دقیق جریان در حالت شیر فقط باز کار کند.
Vaccum breader: یک شیر خودکار خاص، با عملکرد دستی یا اتوماتیک، که جهت اجازه دادن به ورود گاز (معمولاً هوای اتمسفری) به یک محیط خلا یا کم فشار نصب می شود چنین شیرهایی در بالاترین نقطه لوله کشی یا مخازن جهت امکان تخلیه و نیز گاهی جلوگیری Shiphoning نصب می شود.
Quick acting valve: هر نوع بهتر on/off با عملکرد سریع چه با اهرم دستی، فسفر یا توسط پیستون سلونوئید کار کند و یا اهرم با رابط قابل ذوب در برابر حرارت که موجب آزاد شدن یک وزنه می شود و به دنبال آن شیر عمل می کند.
در خطوط حاوی مایعات اشتعال زا به کار می رود و برای سرویس های آب و مایعات معمولی بدون استفاده از یک سیستم ایمنی (ضربه گیر، منبع آب) جهت حفاظت لوله کشی مناسب نیست.
انواع پرداخت و صورت فلنچ (Flang Facing & Finishing)
انواع مخلتفی از صورت های فلنچ توسط سازندگان تولید می شود که دارای شیارها و زبانه های مختلفی که باید بصورت جفت بکار روند، می باشند. بهرحال، تنها چهار نوع آنها بصورت عمده کاربرد دارد که در شکل آمده است.
که این چهار نوع عبارتند از:
- Raised Face - Flat Face
- Lap Joint - Ring Joint
نوع Rased Fased تقریباً در 80% موارد بکار می رود نوع Ring-Joint Facing که با واشرهای بیضوی یا هشت وجهی به کار می روند عمدتاً در صنایع پتروشیمی مورد استفاده قرار می گیرند.
Raised Face: دارای ارتفاعی برابر 16/1 اینچ برای فلنچ های کلاس 150 و 300 و 4/1 اینچ برای سایر کلاس ها می باشد فلانچ چدنی کلاس 250 و اتصالات فنلچی نیز ارتفاعی برابر 16/1 اینچ دارند.
Flat Face: عمده ترین استفاده آن برای اتصال به فلنچ های غیر فولادی پمپها و سایر تجهیزات و نیز اتصال به شیرها و اتصالات چدنی کلاس 125 می باشد فلنچ Flat face به همراه واشرهایی به کار می روند که قطر خارجی آنها با فلنچ برابر است. این مسئله سبب کاهش خطر ناشی از شکستن فلنچ های چدنی، برنزی یا پلاستیکی میشود.
Ring-Joint Facing: گرانترین نوع فلنچ میباشد و بهترین نوع برای سرویسهای با دما و فشار بالا شناخته شده است. هر جفت فلنچ مشابه یکدیگر میباشند این نوع به هنگام کار گذاشتن از آسیب دیدگی در امان است چرا که سطح صورت فلنچ پایین تر از واشر آن قرار گرفته است کاربرد این نوع فلنچ ها در حال افزایش است. چرا که استفاده از O-Ring های فلزی توخالی بعنوان آببند در فرآیندهای شیمیایی مورد قبول واقع شده است.
Lap-Joint Flange: جهت تطبیق با لوله داخلی آن شکل داده شده است ترکیب فلنچ و لوله داخلی آن مشابه Raised Face است و در مواردی مورد استفاده قرار میگیرد که تنش های خمشی شدید وجود نداشته باشد.
واژه «Finish» یا «پرداخت» اشاره به نوع Face ایجاد شده توسط ماشینکاری صورت فلنچ که در تماس با واسر است، می باشد. دو نوع اصلی پرداخت برای صورت فلنچ ها عبارتند از «شیاردار» و صاف فلنچ های فولادی فرجی از نوع Raised-Face معمولاً به نحوی ماشین کاری می شوند که یک سری شیارهای هم مرکز یا مارپیچی روی صورت آنها ایجاد گردد پرداخت شیاردار مارپیچی معمولتر و در دسترس تر می باشد و گاهی سازنده به آن Stundard Finish یا Stock (پرداخت استاندارد) نیز می گویند.
نوع دیگر پرداخت صورت فلنچ پرداخت مسطح است که به صورت سفارشی و با دو کیفیت مختلف ساخته می شود.
1- پرداخت ماشینی بسیار ریز که اثر ابزار بر روی آن نمی ماند.
2- پرداخت آینه ای که بدون واشر نیز قابل استفاده است.
سوارخهای پیچ در فلانچ ها
این سوراخ ها در فواصل مساوی از هم قرار می گیرند تعیین تعداد سوراخها، قطر دایره ای پیچ و سایز سوراخها مشخص کننده آرایش پیچ ها خواهد بود. فلنچ ها طوری نصب می شوند که پیچ ها در دو سمت خطوط عمودی و افقی گذرند.
از مرکز قرار می گیرند. این حالت معمول سوراخهای پیچ در تمام انواع فلنچ است.
پیچ های فلنچ ها
دونوع پیچ مورد استفاده قرار می گیرد: Stud bolt که از دو مهره استفاده می کند و نوع Machine bolt که از یک مهره استفاده می کند.
Stud bolt ها به طور وسیعی جایگزین پیچ های معمولی در اتصالات فلنچی شده اند. سه مزیت استفاده از stud bolt ها عبارتند از :
1- در صورت ایجاد خوردگی stud bolt را بسیار راحتتر می توان از جا درآورد.
2- با سایر پیچ های موجود در سایت اشتباه گرفته نمی شوند.
3- stud bolt با سایز و جنس نامتعارف را می توان به راحتی تهیه کرد.
رده لوله (Pipe Schedule)
در زمان IPS لوله ها فقط با سه ضخامت تولید میشدند. در ماه مارس سال 1927 انجمن استاندارد آمریکا صنایع را ممیزی نمود و اقدام به ایجاد یک سیستم جدید که ضخامت دیواره لوله برپایه ردیف های کوچکتر میان سایزی بود را بنیان گذاشت. این سیستم جدید که بعد ها بنام NPS معروف شد جایگزین سیستم قدیمی تر IPS شد، اینچنین بود که واژه (SCH) برای ضخامت تعیین اندازه اسمی لوله ابداع شد. با الحاق شماره SCH به استاندارد IPS امروزه ما دامنه ضخامت لوله ها را با نام های زیر میشناسیم:
SCH 5, 5S, 10, 10S, 20, 30, 40, 40S, 60, 80, 80S, 100, 120, 140, 160, STD, XS and XXS.
اندازه اسمی لوله (NPS) فقط یک تخصیص دهنده بدون اندازه برای سایز لوله ها میباشد؛ اندازه استاندارد لوله فقط هنگامی تعیین میشودکه NPS به همراه یک شماره مشخص شده و بدون ذکر علامت اینچ بیاید.برای مثال NPS 6 نمایانگر یک لوله با قطر خارجی 168.3mm میباشد.
ربط دادن NPS به قطر داخلی لوله آنهم با واحد اینچ بسیار بی ربط و بی معناست زیرا اندازه NPS 12 و لوله های کوچکتراز آن دارای قطر خارجی بزرگتری از اندازه اسمی تخصیص داده شده هستند. ولی برای NPS 14 و بزرگتر از آن ، NPS برابر با 14اینچ میباشد.
برای یک NPS داده شده ، قطر خارجی بدون تغییر باقی میماند ولی ضخامت دیواره لوله با افزایش شماره رده (SCH) زیاد میشود. قطر داخلی لوله به ضخامت
دیواره لوله و به شماره رده (SCH) بستگی دارد.
اندازه لوله با دو واژه بدون شماره تعیین میگردد
• اندازه اسمی لوله (NPS)
• رده (SCH)
و ارتباط بین این دو واژه هست که قطر داخلی یک لوله را مشخص مینماید.
اندازه لوله های استینلس استیل بوسیله استاندارد ASME B36.19 تعیین که قطر خارجی و شماره SCH و ضخامت لوله را پوشش میدهد.توجه کنید که مطابق استاندارد ASME B36.19 درانتهای تمامی (شماره) ضخامت های لوله های استینلس استیل یک پسوند (S) قرار دارد و اندازه هایی که بدون پسوند (S) میباشند متعلق به استاندارد ASME B36.10 میباشند که برای لوله های کربن استیل در نظر گرفته شده است.
سازمان جهانی استاندارد ISO نیز یک سیستم تخصیص دهنده اندازه لوله بدون شماره را بکار میگیرد.قطر اسمی (DN) که مخفف Diameter Nominal در سیستم های متریک استفاده میشود. آن نیز استاندارد سایز لوله را وقتی که به همراه شماره مشخص تخصیص داده شده باشد نشان میدهد. البته بدون علامت (mm) . برای مثال DN 80 یک شماره معادل NPS 3 میباشد.
قطر خارجی واقعی
NPS 1 actual O.D. = 1.5/16″ (33.4 mm)
NPS 2 actual O.D. = 2.3/8″ (60.3 mm)
NPS 3 actual O.D. = 3½” (88.9 mm)
NPS 4 actual O.D. = 4.1/2″ (114.3 mm)
NPS 12 actual O.D. = 12.3/4″ (323.9 mm)
در زیر شما میتوانید نمونه قطرواقعی داخلی لوله را پیدا کنید
NPS 1-SCH 40 = O.D.33,4 mm – WT 3,38 mm – I.D. 26,64 mm
NPS 1-SCH 80 = O.D.33,4 mm – WT. 4,55 mm – I.D. 24,30 mm
NPS 1-SCH 160 = O.D.33,4 mm – WT 6,35 mm – I.D. 20,70 mm
بنابر محاسبات انجام شده بالا هیچ یک از قطر های داخلی برابر یک اینچ واقعی نمیباشند. قطر داخلی با ضخامت دیواره لوله (WT) مشخص میگردد.
حقایقی که لازم است بدانید!
رده 40 , 80 خیلی به STD , XS نزدیک میباشد و در خیلی از اندازه ها یکسان میباشند.
NPS 12 وبالاتر ضخامت لوله بین رده 40 و رده STD متفاوت هستند. و از NPS 10 و بالاتر ضخامت لوله ها میان رده 80 و رده XS متفاوت میباشند. رده 10، 40، و 80 در خیلی از جاها مانند 10S, 40S, 80S میباشند.اما مراقب باشید از NPS 12 تا NPS22 ضخامت لوله در بعضی از جاها متفاوت میباشد.لوله های دارای پسوند
S در این محدوده دارای ضخامت نازکتری میباشند.
نحوه تعمیر لوله و تعمیر لوله زیر زمین
نواک توضیح می دهد:"هرگاه با لوله های pvc کار می کنید،خرک و مقدار زیادی از ابزار را فراموش نکنید.خرک وقتی استفاده می شود که باید سر لوله را تعمیر کنید یا این که اتصالات به سیستم اضافه نمایید". با داشتن خرک بریدن لوله ضرورت ندارد. لوله نیمه گرد است، فقط باید سر آن را چسب بزنید. وقتی چسب خشک شد، از روی خرک به توی لوله سوراخ کنید و قطعه ی جدید را توی آن بپیچانید."
هرگاه وسایلتان کافی باشد با آمادگی کامل می توانید به محل کارتان بروید.
به نظر می رسد که چنین کار مهمی محل بحث و گفت و گو نیست.با این حال وقتی لوله ها را تعمیر می کنید حفاری درست مهم است.خسارتی که به سبب بیل زدن بی پروا پیش می آید، تعمیرات را پیچیده کرده، یا حتی مشکل اولیه را دو چندان می کند.
ابتدا، محل را بررسی کنید، سپس جست و جو و بعد به دقت حفاری نمایید.با صرف کمترین مقدار وقت وتلاش منبع دقیق نشت راشناسایی واز لوله های مجاور و سیم ها یا اجزاء کسب اطلاع نمایید.برنامه ی عملیات را معین کنید.
وقتی برنامه دارید، حفره ی بزرگی حفر کنید.بسیاری از مردم تلاش می کنند تا دست به خاک محل نزنند و منطقه ای که باید حفاری شود کمترین خسارت ممکن را شاهد باشد.با این حال باید محل کارتان و دور و زیر لوله به قدر کافی بزرگ باشد به گونه ای که به راحتی بتوانید کار کنید.باید برای کار با لوله بُر جای کافی حفر کنید وفضای مناسبی برای عملیات داشته باشید.برای اره کردن لوله نه تنها نیاز به فضا دارید ، بلکه برای کشیدن اره باید جا داشته باشید.برای جابه جایی لوله ها باید فضای کافی داشته باشید به طوری که بتوانید به آرامی دیلم بزنید، گوه گذاری کرده و برای برش و چسب کاری آن را نگه دارید.
برای تعمیر لوله آن را علامت گذاری کنید،
وقتی در محل معینی حفاری می کنید، از تاثیری که کارتان روی ظاهر آن جا دارد اطلاع پیدا کنید.مشتریان به خاطر حفاری با ملاحظه، پر کردن گودی حفر شده و تمیزکاری قدردانی کرده و تحت تاثیر آن قرار میگیرند.خاک، کود گیاهی یا گیاه سبز را به دقت سرجایش برگردانید و روی خاک حفاری شده سرپناه ایجاد کنید.اگر فهمیدید که باید حفاری را گسترش دهید، به سادگی می توانید ستون های سرپناه را کنار بکشید.
در زیر محل تعمیرات منطقه ی لجن و کثافت ایجاد کنید.این کار سبب میشود آب لوله های در حال تعمیر بدون خطر آلودگی باشد.چیزهای باقیمانده و معلق در لوله های باز در سراسر شبکه موجب مشکلات می شود، خصوصا اگر وارد شاه لوله شود.لجن و کثافت را می توان پیش از مبادرت به تعمیر به بیرون پمپاژ یا با سطل خالی کرد .پیش از چسب یا حلال زدن لوله ها باید تمیز و خشک باشند.
چسب را بیش از اندازه به کار نبرید.اگر چسب یا پرایمر را بیش از اندازه به کار برید، داخل دیواره ی لوله ی باریک جا خوش می کند،آن را تضعیف نموده و کمی از لوله را مسدود می نماید.یادتان باشد که سرما سبب می شود تا لوله ی pvc شکننده شده وبرش بدون خرد شدن آن سخت شود.
در جایی که ازدحام لوله باشد، معمولا برش لوله های مجاور ضرورت دارد تا به لوله ی آسیب دیده برسیم و آن را تعمیر کنیم.در چنین مواردی، همیشه برای دوباه وصل کردن ،لوله ها را علامت بزنید و تطبیق دهید.
در موقعیت های خاص هم، لوله های مجاور باید پیکر بندی مجدد شوند یا زانوی دو خم بزنید تا دور لوله ی در حال تعمیر تمیزی لازم ایجاد شود.
لوله های پلاستیکی یا پلی تن مشکلاتی متفاوت با لوله های pvc دارد.نوعا این ها با اتصالات خاردار به هم وصل شده که با بست پیچی یا چروک کردن محکم می شوند.از نقطه نظر تعمیرات یکی از فواید این کار اینست که لوله های پلی تن انعطاف پذیری بیشتری نسبت به لوله های pvc دارند.این انعطاف پذیری فزاینده سبب می شود تا بدون ایجاد مشکل یا تقلا کردن لوله را خم نمایید.
اریک افستدال همکار فرایند نوآوری در کیج؛ ال ال سی، در وودبری، مینسوتا می گوید:"کلا، لوله های پلی تن یا پلاستیکی ، خصوصا در قطرهای کمتر از یک تا یک و نیم اینچ راحت تر از لوله های pvcتعمیر می شوند.ترکیب مواد سازنده ی لوله های پلی تن سبب نرمی، انعطاف پذیری و مقاومت در برابر یخزدگی در آب و هوای سرد می شود".
افستدال می گوید: من برای اتصال مجدد لوله های pvc در گذشته از انعطاف پذیری آن استفاده کرده ام.برای این نوع کاربرد استفاده از اتصالات خاص لوله هایpvc را با لوله های پلی اتین وفق می دهد.
چکیده:
با گسترش صنعت نفت، تجهیزات و خطوط انتقال نفت و گاز در خشکی و دریا به شدت در معرض آسیب های مکانیکی ناشی از نیرو های خارجی و خوردگی محیطی قرار گرفته اند. بیش از بیست سال است که سیستم های روکش کامپوزیتی به عنوان یک روش تائید شده جهت تعمیر پایدار دیواره لوله های فولادی انتقال گاز و مایع فشار بالا، مخازن ذخیره سازی و مخازن تحت فشار آسیب دیده از خوردگی و عوامل محیطی مورد استفاده قرار می گیرند. این روش در مقایسه با روش های معمول مانند کلمپ کردن سطح خارجی لوله، جوشکاری، برش و تعویض لوله ها، از مزایایی مانند ایمنی، عدم نیاز به جوشکاری، وزن پایین، سهولت در نصب، طول عمر کاربری بالاتر و هزینه تمام شده پایین تر برخوردار می باشد و این به علت استحکام مکانیکی بالایی کامپوزیتها در برابر شرایط محیطی سخت می باشد.
هدف از این مقاله نشان دادن ظرفیتهای فوق العاده کامپوزیتها در تعمیر لوله های فولادی، مخازن ذخیره سازی و مخازن تحت فشار آسیب دیده از عوامل خوردگی و تنش های مکانیکی می باشد.
مقدمه:
در یک تعریف ساده می توان کامپوزیت ها را یک آمیزه شامل دو و یا تعداد بیشتری از مواد ماکروسکوپی در نظر گرفت که با یکدیگر برهم افزایی بالایی دارند. این برهم افزایی باعث می شود تا کامپوزیت خواصی را به دست آورد که هیچ یک از اجزاء تشکیل دهنده کامپوزیت به تنهایی دارای آن نباشند. کامپوزیت ها از دو فاز زمینه و تقویت کننده تشکیل شده اند. کامپوزیت های مورد استفاده در تعمیر لوله های فولادی عمدتاً دارای زمینه ای از جنس رزین های گرماسخت (اپوکسی، پلی یورتان و...) و فاز تقویت کننده ای از جنس الیاف(الیاف آرامید، الیاف کربن، الیاف شیشه، الیاف پلی استر و...) و ذرات تقویت کننده معدنی(سیلیکون کاربید، آلومینا، خاک رس و ...) می باشند. کامپوزیت های تقویت شده با الیاف از مقاومت خوردگی عالی و استحکام مکانیکی فوق العاده ای جهت تعمیر لوله های فولادی انتقال گاز و مایع فشار بالا برخوردار می-باشند.
موارد تعمیر
1- خوردگی های خارجی
خوردگی لوله ها تنها شامل لوله های مدفون در زمین نبوده بلکه لوله های هم که در سطح زمین قرار دارند به شدت در معرض آسیب های خوردگی ناشی از شرایط آب و هوایی قرار دارند. خوردگی خارجی ایجاد شده در لوله های(قطر 12") برج خنک کننده یک واحد پالایشگاهی را نشان می دهد.
استفاده از روش های معمول (کلمپ کردن، جوشکاری، برش، تعویض لوله و...) جهت تعمیر این لوله-ها باعث ایجاد شرایطی خاصی مانند صدور اجازه کار با شعله وتعیین جدول زمان بندی دقیق و دیگر مسائل محیطی و ایمنی می شود که همه اینها به علت نزدیکی تجهزات فرایندی به یکدیگر و حضور مواد قابل اشتعال در لوله های انتقال می باشد . بکارگیری کامپوزیت های تقویت شده در تعمیر لوله ها باعث می شود تا نیاز به کار با شعله، خارج کردن خط لوله از سرویس دهی و زیان های زیست محیطی محدود شود و بتوان تعمییرات را حتی در محیطی محدود انجام داد.
علاوه بر لوله، انواع اتصالات شامل سه راهی، زانوهای°45 و °90 نیز با استفاده از کامپوزیت های تقویت شده قابل تعمیر می باشند
روکش های کامپوزیتی تقویت شده علاوه بر تعمیر نقاط آسیب دیده، به عنوان پوششی محافظ در برابر عوامل خوردنده عمل می کنند که این باعث افزایش طول عمر کاربری لوله ها می شود.
2- تعمیر نقاط دما بالا وخمیده
نشستی که سکوهای استخراج نفت وگاز دریایی در طول دوره بهره برداری از خود نشان می دهند باعث می شود تا تعدادی از رایزرها نیز نشست کنند و به شدت در برابر عوامل خورنده محیطی قرار گیرند. تعویض رایزرها دارای چندین مشکل عمده می باشد؛
1) توقف تولید سکوی دریایی و به هدر رفتن بخش قابل توجهی از محصولات تولیدی.
2) حضور روغن کارکرده در درون رایزرها با دمایی بالغ بر 70°C.
3) ایجاد شرایط کاملاً ایمن برای پرسنل عمل کننده.
4) کپسوله کردن بخش خمیده.
استفاده از روکش کامپوزیتی باعث فائق آمدن بر تمام این مشکلات می شود. رزین گرماسخت، تقویت کننده و چسب، دمای بالغ بر 84°C را به راحتی تحمل می کنند. روکش کامپوزیتی مورد استفاده در تعمیر رایزرها سبک بوده و به راحتی توسط دو اپراتور بر روی سطح قابل اجرا می باشد و نیازی به جابه-جایی قطعات سنگین نمی باشد . با این روش تعمیر رایزرها حداکثر سه روز طول می کشد. یکی از امتیازات مهم این روش، کاهش نگرانی زیست محیطی از وارد شده سیالات هیدروکربنی به محیط اطراف در هنگام خارج کردن رایزرها از سرویس می باشد.
3- آسیب های مکانیکی
ضربه دیدن لوله های حاوی آب وگاز طبیعی در هنگام حفاری، امری است که همواره در مناطق عملیاتی رخ می دهد؛ این امر باعث کاهش کارایی بلند مدت خطوط لوله های انتقال تحت بارهای ثابت و سیکلی می شود. به علت حساسیت این نوع از آسیب دیدگی های خطوط لوله، شرکتها همواره به دنبال رفع این آسیب دیدگی بوده اند. نتایج مطالعات نشان می دهد که استفاده از روکش های کامپوزیتی به علت اینکه باعث از بین رفتن تمرکز تنش در نقاط آسیب دیده و حذف ترک های مویینه ایجاد شده در اثر ضربه می شود روشی تائید شده جهت تعمیر این لوله ها می باشد. معمولاً نواحی تورفته را با استفاده از فیلرهای سخت شونده پوشش می دهند تا انتقال تنش به راحتی بین لوله و روکش کامپوزیتی انجام شود و سپس با روکش کامپوزیتی پوشش می دهند.
4- نشتی
لوله های انتقال و مخازن نگهداری نفت خام عمدتاً در چندین نقطه دچار نشتی می شوند. لوله های انتقال معمولاً دارای فشاری برابر با bar22 (psi300) می باشند که در این فشار کار با شعله و استفاده از سمباده مکانیکی(جهت تمیز کاری سطح لوله) امکان پذیر نمی باشد. روکش های کامپوزیتی دارای نتایج آزمایشگاهی و عملی بسیاری جهت نشان دادن مطلوبیت این روکش ها برای نشت بندی لوله ها و مخازن نگهداری نفت خام می باشند. پس از کاهش فشار خط لوله انتقال، روکش کامپوزیتی بر روی آن اعمال می شود. به کارگیری این روش باعث
• عدم نیاز به سیل کردن کل سطح لوله
• سهولت در همسطح سازی روکش با سطح خارجی لوله
• برداشته شدن تنش های شعاعی از روی محل های نشتی
• افزایش مقاومت لوله در برابرخوردگی
• کاهش وزن روکش تعمیری و سهولت در نصب آن می شود.
آسیب دیدن محل جوش
بازرسی های به عمل آمده از محل جوش، آسیب های مانند نشتی از دیواره جوش، تخلخل و غیر یکسان بودن محور دیوارها را نشان می دهد. روند تعمیر لوله های آسیب دیده از محل جوش را نشان می دهد. تعمیر نواحی جوشکاری با روکش کامپوزیتی باعث می شود تا لوله تحت آزمون فشار از خود نتیجه قابل قبولی را نشان دهد. استفاده از روکش کامپوزیتی باعث افزایش ایمنی،کاهش هزینه و زمان انجام تعمیرات می شود.
روش های گوناگونی جهت اتصال لوله و اقلام آن به همدیگر و یا به تجهیزات وجود دارد، مانند جوشکاری و … که یکی از این موارد اتصالات فلنجی میباشد (در مقاله ای دیگر کلیه روشهای اتصال به صورت خلاصه توضیح داده خواهد شد
مزایای روش اتصال به صورت فلنجی چیست ؟
مهمترین دلیل استفاده از این روش، قابلیت جداسازی آن میباشد (Removable) به این معنی که شما در صورتی که دو عدد لوله را مستقیما به یکدیگر جوش دهید، در صورتی که بخواهید آنها را جدا کنید بایستی برشکاری انجام شده و دوباره جوش دهید اما در صورتی که از فلنج ها استفاده کنید، میتوانید با باز و بسته کردن پیچ و مهره ها این کار را انجام دهید.
در این روش به هر دو لوله یک فلنج جوش داده میشود و این دو فلنج از قسمت Flange Face روبروی یکدیگر قرار گرفته و توسط پیچ و مهره ها (Bolts & Nuts) به یکدیگر فشرده و سفت میشوند. جهت جلوگیری از نشتی (Leakage) بین آنها از واشر آب بندی (Gasket) استفاده میشود.
این روش اتصال در موقعیت های مختلف استفاده میشود که برخی از آنها به شرح زیر میباشند:
– اتصال لوله به تجهیزات (مانند مخازن تحت فشار، پمپ ها ، کمپرسورها و ....
– تغییر متریال در لوله
– اتصال به شیرها (Valves) و دیگر اقلامی که در مسیر لوله قرار داشته و نیاز به تعمیرات احتمالی وجود دارد
– اتصال به تجهیزات ابزار دقیق (Instrument devices) که نیاز به تعمیرات احتمالی و یا کالیبراسیون دارند
– کلیه موارد دیگری که نیاز به جداسازی وجود دارد
لازم به ذکر است هزینه این نونع اتصال بسیار بیشتر از جوشکاری بوده اما به دلیل مزیت های اشاره شده بسیار مورد استفاده قرار میگیرد
فلنجها بسته به نوع جنس متناسب با فشاری که تحمل می کنند به کلاسهای مختلف به شرح زیر تقسیم می گردند:
1- رده بندی فشار مطابق استاندارد ANSI B16.34
مطابق این استاندارد فلنجهای فولادی وآلیاژهای آن به کلاسهای 150-300-400-600-900-1500-2500-تقسیم بندی می شوندکه این اعداد ماکزیمم فشار بر حسب PSIبوده که فلنجها در حداکثر دمای مجاز می توانند تحمل کنند ومعمولا فشار کارکرد حدود 2.4 برابر اعداد فوق می باشد. (رابطه فشار با دما برای جنسهای مختلف در استاندارد فوق مشخص گردیده است)
2- رده بندی فشار مطابق استاندارد ISO
در این استاندارد فشار تحمل فلنجهای فولادی وآلیاژهای آن با PN نشان داده شده که این نشان دهنده فشار اسمی بر حسب BAR می باشد .
3- رده بندی فشار براساس استاندارد API (6A-6B-6BX)
این نوع فلنجها دارای تحمل فشار بیشتری نسبت به فلنجهای گروهANSI بوده وبه کلاسهای 5000-3000-2000-15000-10000 رده بندی می گردند.
انواع فلنج ( فلنج گلودار - فلنج اسلیپان - فلنج تخت و ...)
فلنج با سطح ساده (FLAT FACE) (FF)
در این فلنج ها هنگامی که اتصال انجام می شود سطح دو فلنج مورد استفاده باید صاف باشد کاربرد اصلی آن زمانی است که برای سیستم از دو فلنج استفاده می کنیم ویا اتصالات آبی که به وسیله ریخته گری ساخته شده اند است. معمولا فلنجهای چدنی و یا فولادی که در فشارهای کم کاربرد دارند از این نوع ساخته می شوند. طبق استاندارد های فلنج (ASMEb31.1 ) وقتی فلنج سطح ساده درست شده به وسیله قالب های آهنی به فلنج های فولاد کربنی متصل شود باید فلنج های سطح بر جسته حذف شوند.
فلنج نر وماده (Male & Female) (M&F)
این فلنج حتما باید به صورت جفتی ساخته شود سطح یکی از فلنج ها دارای برآمدگی وسطح دیگر دارای تو رفتگی می باشد که بنا به موقعیت استفاده شده سطح تو رفتگی و برآمدگی با نسبت های خاصی طراحی می شود که معمولا سطح ماده دارای 3/16-inch عمق تو رفتگی و سطح ماده دارای 1/4-inch برآمدگی می باشد استفاده از فلنج های نر وماده را می توان در پوسته مبدل حرارتی به کانال و پوشش فلنجی مشاهده کرد.
فلنج با صفحه دارای زبانه و شیاردار(T&G) (Tongue & Groove facing)
این نوع فلنج ها نیز مانند فلنج های سطح صاف و نر وماده به صورت جفت وجود دارد. فقط تفاوت آن در این است که لایی (gasket) را روی خود قطر داخلی می گذارند و این کار را نیز روی قطر خارجی انجام داد چون زبانه و شیار قطر داخلی ندارد وادامه دار نمی باشداین دلیل اصلی جلوگیری از خوردگی ، سلیش و فرسودگی است. این ساختار، سطح کمی از لایی ایجاد می کند و باعث می شود که به پیچ و دیگر اعضا بار کمتری وارد شود و بازدهی بیشتری داشته باشد.
فلنج با سطح برجسته (RF) (RAISED FACE)
این نوع فلنج با یک واشر صاف که قبلا از آزبست ساخته شده مهر و موم شده اما در حال حاضر با مواد سازگار با محیط زیست ساخته می شود وبرای نصب و راه اندازی بین دو فلنج سطح برجسته طراحی شده است.در این نوع فلنجها سطح فلنج که درمقابل فلنج دیگر قرارگرفته و بر روی آن لایی قرار گرفته می شود نسبت به سطح کلی فلنج برجسته تر ساخته می شود.
فلنج گلودار جوشی(Welding Neck Flange)
این نوع فلنج با داشتن گردن مخروطی که نهایتا در انتهای مسیرفلنج، شعاع آن با قطر لوله برابر می شود، مشخص است که در انتها به لوله جوش و متصل می گردد که این شکل ظاهری دلیل اصلی افزایش تحمل فلنج می باشد. کاربرد این فلنج در فشارهای بالا و دماهای زیر صفر است که علاوه بر این کاربرد برای زمانی که بارهای ارتعاشی و نوسانی دارد نیز مناسب است. فلنج های گلو دار جوشی از ناف مخروطی شکل شان بسادگی قابل تشخیص میباشند. که این ناف های مخروطی با شیب ملایمی به دیواره لوله یا اتصالات مربوطه جوش میگردند.
اریفیس فلنج ( orifice flange)
این فلنج نوعی از فلنج گردن دار است. کاربرد اصلی این فلنج ها برای مسدود کردن جریان و کاهش فشار است از سوراخ هایی که در فلنج موجود است برای اندازه گیری جریان سیال مایع یا گاز استفاده می شود.
فلنج اسلیپان (Slip On Flange)
از این فلنج برای تمام فشار ها میتوان استفاده کرد و لازمه استفاده در فشارهای 150 و 300 است و جوش داخلی آن نسبت به دیگر فلنج ها از جمله گردندار بیشتر است. کاربرد این فلنج در سیستم های معمولی است چون نصب آن ساده است ولی مقاومت آن هم در فشار داخلی و هم در برابر خستگی کمتر از فلنج گردن دار است.نیروی مقاومت محاسبه شده یک فلنج اسلیپان، تحت فشار داخلی ، ⅔ فلنج های گلو دار جوشی بوده که این عمر تحت شرایط خستگی به ⅓ تقلیل می یابد .از معایب این فلنج این است که اصولا ابتدا لوله ها باید جوش داده شوند و سپس اتصالات با آن تنظیم شوند . اتصال فلنج و زانو یا فلنج و یک سه راهی ممکن نیست زیرا اتصالات نامبرده یک انتهای مستقیم و راست ندارند وموجب لغزش بر روی فلنج میگردند.
فلنج جوشی ساکت (Socket Weld Flange)
این فلنج دارای محفظه ای است که محل قرار گیری لوله می باشد. این نوع فلنج ها هم از داخل جوشکاری می شوند هم از بیرون فلنج . که اگر جوشکاری از داخل انجام شود هم مقاومت استاتیکی و هم مقاومت آن در برابر خستگی افزایش می یابد.کاربرد این فلنج ها در سیستم های لوله کشی که دارای فشار کاری بالا و قطر لوله کشی کم است می باشد. فلنج ساکت ولد اصولا برای استفاده در سایزهای کوچک ولی فشار بالا گسترش یافت . نیروی ایستایی آن برابر با فلنج های اسلیپان میباشد ولی مقاومت خستگی آنها 50% بیشتر از فلنج های اسلیپان میباشد از معایب فلنج ساکت ولد همین" فاصله انبساطی" است که باید ایجاد شود . در سیستم های لوله کشی استینلس استیل که محتوی سیال خورنده میباشند این فاصله مشکل خوردگی ایجاد مینماید که در بعضی از جاها استفاده از فلنج ساکت ولد مجاز نمیباشد. من تخصصی در مهندسی خوردگی ندارم ولی با مراجعه به اینترنت شما میتوانید بسیاری از اطلاعات مربوط به مشکلات انواع خوردگی را پیدا کنید. همچنین از معایب فلنج ساکت ولد اصولا همان معایب مترتب به فلنج اسلیپان نیز میباشد. یعنی میباید اصولا ابتدا لوله جوشکاری شده و سپس نسبت به تنظیم اتصلات و نصب آن اقدام نمود.
فلنج رزوه ای ( Threaded Flange)
همانطور که از نام این فلنج مشاهده می شود درون این فلنج ها رزوه کار شده است فلنج رزوه ای که گاهی با عنوان دنده ای نیزاز آن نامبرده میشود برای شرایط ویژه به همراه مزیت اصلی آن که قابل اتصال بودن بدون عملیات جوشکاری میباشد استفاده میگردد. البته گاهی اوقات جهت مطمئن بودن از آب بندی یک پاس جوش آب بندی نیز به همراه آن استفاده میشود .هر چند بیشتر این تنش ها بصورت خم شدگی در محدوده مرکز فلنج اعمال میگردد ولی از آنجا که استانداردی برای قطر داخلی فلنج وجود ندارد این فلنج ها برای کاربرد در فشار و دما های بالاتر مناسب هستند.
فلنج حلقه مشرک ( RTJ) (Ring-Type joint)
در این نوع فلنج ها ممکن است در داخل آن دارای سطح برجسته ای با حلقه های ماشینی شیاردار باشد.فلنج حلقه مشترک معمولا در فشار های بالا (کلاس 600 و رتبه های بالاتر) و در سرویس های بالای دما ، دمای بالاتر از 800 درجه فارنهایت مورد استفاده قرار می گیرد. این فلنج بار اضافی فراتر ازتنش پیچ را نمی تواند تحمل کند و در غیر این صورت ممکن است باعث در هم شکستن واشر می شود.
فلنج لبه دار (lap joint flange)
این فلنج قابلیت این را دارد که بر روی محور خود چرخش داشته باشد از این رو تنظیم پیچ های آن ساده می باشد. فلنج لبه دار با سیال در تماس نمی باشد.یکی از کاربرد های آن در مواردی است که سیستم زیاد در معرض زنگ زدگی و خوردگی می باشد که استفاده از این فلنج از نظر اقتصادی نیز به صرفه است. ولی مقاومت آن در برابر خستگی بسیار کمتر از فلنج گردن دار است.
فلنج با جوش محفظه ای (socket weld flange)
این فلنج دارای محفظه ای است که محل قرار گیری لوله می باشد. این نوع فلنج ها هم از داخل جوشکاری می شوند هم از بیرون فلنج . که اگر جوشکاری از داخل انجام شود هم مقاومت استاتیکی و هم مقاومت آن در برابر خستگی افزایش می یابد.کاربرد این فلنج ها در سیستم های لوله کشی که دارای فشار کاری بالا و قطر لوله کشی کم است می باشد.
فلنج روکار (slip on flange)
از این فلنج برای تمام فشار ها میتوان استفاده کرد و لازمه استفاده در فشارهای 150 و 300 است و جوش داخلی آن نسبت به دیگر فلنج ها از جمله گردندار بیشتر اسن. کاربرد این فلنج در سیستم های معمولی است چون نصب آن ساده است ولی مقاومت آن هم در فشار داخلی و هم در برابر خستگی کمتر از فلنج گردن دار است.
فلنج کور
فلنج های کور بدون سوراخ تولید میشوند و برای مسدود نمودن انتهای خطوط لوله ، شیرآلات ، و دهانه منبع های تحت فشار استفاده میگردند. از نقطه نظر فشار داخلی و بارگذاری پیچ ، فلنج های کور خصوصا در سایز های بزرگ پر تنش پذیر ترین نوع فلنج میباشد.
تَه کوب (Stub End)
یک تَه کوب Stub End همیشه با یک فلنج کف رینگ (Lap Joint Flange) به عنوان یک فلنج پشتیبان استفاده میگردد. ته کوب یکی از اتصالات فلنج بوده که در فشارهای پایین و و غیر حساس کاربرد دارد و یکی از شیوه های ارزان بند و بست فلنج ها میباشد. همانطور که گفته شد در سیستم های لوله کشی استینلس استیل، برای مثال یک فلنج کربن استیل می تواند بکار گرفته شود زیرا آنها با سیال تماس پیدا نمیکنند.
تعمیر لوله های مسی pvc و پلی اتیلن
وقتی که لوله های نیاز به تعمیر دارند
نویسنده: کرگ میشل و جون تورچیا
در اوایل بهار قصد دارید سیستم آبیاری باغچه تان را به کار بیندازید اما می بینید که لوله شکسته و نشت می دهد.عجب!
معمولا لوله های شکسته را به سادگی می توان تعمیر کرد.با این حال اگر نیاز به تعمیر کلی باشد مقداری پیچیدگی بروز می کند.تعمیر لوله ها همیشه ساده نیست.
لوله را برش دهید و بخش شکسته را عوض کنید،
معمولا دو، سه یا چند لوله در یک شیار باریک قرار می گیرند. سیم کشی به کنترلر ممکن است بر محدودیت فضای کار بیفزاید. لوله های پی وی سی را در شیار به صورت مارپیچ می برند و پیچ می دهند به گونه ای که بالای لوله ممکن است وسط ،کنار یا حتی در پشت و یا چند فوت زیر خط لوله باشد.
پیش از مبادرت به تعمیر لوله ی شکسته، گام نخست اینست :" مطمئن شوید که در وسایل همراه شما تجهیزات لازم موجود است:اتصالات، حلال ها،چسب ، پرایمر و ابزارهای ضروری.
تام نواک مالک و مسئول آبیاری رودخانه ای جیمز در ریپموند ویرجینیا می گوید:"انواع و اقسام اتصالات، زانویی، سه راهی و اتصالات تلسکوپی باید همراهتان باشد.لوله با اندازه های متفاوت هم باید داشته باشید، شاید وقتی لوله ها را تعمیر می کنید به تکه لوله نیاز باشد.با این حال عموما از آن اتصالات استفاده می کنید."
دن نیوبرگم سئول آب و خدمات طراحی در پلانو، تگزاس می گوید:"بخش بزرگ لوله کشی توی زمین با pvc و یا پلی تیلن(لوله های پلاستیکی) است.همیشه این طور نیست.گاهی از لوله های گالوانیزه ی قدیمی و یا لوله های مسی زیر آن استفاده شده است".
ما درخلال دهه های 40 و50 تعداد زیادی از سیستم های قدیمی را تعویض کردیم، همه ی آن ها، مس بودند. برای آن نوع لوله ها به انواع و اقسام اتصالات نیاز بود، خصوصا اگر در گروه خدمات خانگی کار می کردید.
نیوبرگ توصیه می کند:"لازمه کارکردن با لوله های مسی، همراه داشتن جعبه ابزار با کاغذ سنباده،گدازآور، لحیم و مشعل است.وقتی لوله های مسی را دوباره لحیم می کنید، باید لحیم های قدیمی را بزدایید و روی آن را خوب تمیز کنید." شانزدهم ماه دسامبر سال 2013 میلادی
تعمیرات لوله کشی ساختمان
تعمیرات لوله کشی ، نصب و تعویض و تعمیر شیرآلات و تاسیسات ساختمان یکی از امور مهم و تخصصی منازل و شرکت ها است و حتماً بایستی توسط متخصصان ماهر و زبردست انجام شود . تقریباً همه ی ساکنین منازل مسکونی به ویژه آپارتمان ها و مجتمع های مسکونی و منازل قدیمی با آن درگیر هستند. پوسیدگی ، نشتی و ترکیدگی لوله ها از متداول ترین نقص های ایجاد شده در تاسیسات لوله کشی ساختمان می باشد که در نتیجه ی استفاده طولانی مدت ، لوله کشی غیر اصولی ، یخ زدگی لوله ها ، عدم عایق بندی مناسب و غیره به وجود می آید . لوله کشی ساختمان انواع مختلفی دارد از لوله کشی آب گرفته تا لوله کشی فاضلاب ، لوله کشی شوفاژ ، لوله کشی موتورخانه و غیره .
یکی از مهم ترین عللی که ضرورت بررسی و تعمیر دوره ای لوله ها را نشان می دهد ، جلوگیری از ترکیدگی یا نشتی لوله ها و در نتیجه ی آن افت فشار آب ، به وجود آمدن نم و رطوبت در سقف یا دیوارها و یا کف سرویس ها ، وارد آمدن خسارت یه اجزای مختلف داخلی و بیرونی ساختمان و غیره می باشد.
به غیر از مورد بالا دلایل دیگری نیز وجود دارد که به حداقل یکی از انواع تعمیرات لوله کشی نیاز پیدا می کنیم از جمله ی آن ها می توان به پوسیدگی و قدیمی بودن لوله ها ، لوله کشی غیر اصولی ساختمان ، زنگ زدگی و رسوب گرفتگی لوله ها و در نتیجه افت فشار آب به ویژه آب گرم ، افت فشار آب با وجود داشتن پمپ آب و غیره اشاره کرد.
اگر شما هم با یکی از مشکلات بالا درگیر هستید می توانید با تماس با کارشناسان رسا تاسیسات (تاسیسات پایپ) ضمن کسب اطلاعات بیشتر درباره ما و خدمات اصلی شرکت در زمینه های تاسیساتی و بنایی و زیربنایی نسبت به حضور کارشناسان جهت تعمیرات لوله کشی نظیر لوله کشی آب ، موتورخانه ، شوفاژ ، فاضلاب و غیره ، نشتیابی لوله با دستگاه ، رفع نم و رطوبت و سایر خدمات هماهنگی های لازم را به عمل آورید.
لوله ها انواع مختلفی دارند که از مهم ترین آن ها که در صنعت ساختمان و لوله کشی های رایج شهری و ساختمانی کاربرد دارد می توان به لوله های چدنی ، لوله های آهنی سیاه ، لوله های آهنی گالوانیزه ، لوله های فولادی بی درز ، لوله های فولادی استینلس ، لوله های پلی اتیلن ، لوله های آلومنیومی ، لوله های پی وی سی ، لوله های پلاستیکی و غیره اشاره کرد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند به عنوان مثال لوله های فولادی بی درز برای استفاده در تاسیسات بخار و هوا با فشار زیاد مناسب است و یا لوله های آهنی گالوانیزه و یا پلی اتیلن و یا پی وی سی برای استفاده در لوله کشی آب سرد و گرم و حتی فاضلاب مناسب هستند.
تعمیرات لوله کشی ساختمان از قبیل لوله کشی آب ، شوفاژ ، موتورخانه ، لباسشویی ، وان ، فاضلاب و غیره
نصب و کارگذاری انواع لوله های آهنی ، فولادی ، پلاستیکی ، پی وی سی ، آلومنیومی و غیره
تعویض انواع لوله های ساختمان و تاسیسات نظیر موتورخانه
تشخیص ترکیدگی و نشتی لوله با دستگاه بدون تخریب
رفع نم و رطوبت با دستگاه بدون تخریب
نقاشی ساختمان به صورت جزئی و کلی به منظور برطرف کردن آثار نم و رطوبت
نوسازی و بازسازی منازل قدیمی به صورت کلی و جزئی
نصب انواع شیرآلات ساختمانی
نصب و سرویس وان های حمام و لوله کشی های آن
لوله کشی شوفاژ ، لوله کشی آب ، لوله کشی فاضلاب
رفع گرفتگی لوله ها
انجام کلیه تعمیرات موتورخانه
لوله باز کنی با دستگاه (رفع گرفتگی لوله ها) ، رسوب گیری لوله ها و چاه